Toυ Γιώργου Τσιρώνη, προέδρου του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης

Αναδημοσίευση από την Πατρίς με άδεια του συγγραφέα.

Όσοι παρακολουθούν αδιάλειπτα την επικαιρότητα θα έχουν σίγουρα παραξενευτεί από τα αντιφατικά αλλά και καταιγιστικά νέα του τμήματος Φυσικής στο Ηράκλειο.

Παραθέτω μία καταγραφή. Νοέμβριος: δύο πανεπιστημιακά τμήματα στη χώρα υφίστανται τις πρώτες αξιολογήσεις από την ΑΔΙΠ (Αρχή διασφάλισης της ποιότητας στην ανώτατη εκπαίδευση), με το ένα από αυτά να είναι το τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης. Δεκέμβριος: ολοκλήρωση του εξαμήνου, αλλά και κατάληψη. Ιανουάριος: διακοπή της διενέργειας της εξεταστικής από κατάληψη του τμήματος από φοιτητές, και δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης με εγκωμιαστικά σχόλια για το ερευνητικό και διδακτικό έργο του τμήματος. Φεβρουάριος: τα μέλη της Γενικής Συνέλευσης (ΓΣ) του τμήματος κρατούνται όμηροι επί πεντάωρο περίπου από ομάδα φοιτητών. Αριστεία/κατάληψη, διδασκαλία/ομηρία, έρευνα/χλευασμός, δικαιώματα/αδιαφορία, δημοκρατία/απόσπασμα. Γιατί όλα αυτά;

Στα τριάντα χρόνια της παρουσίας του, το τμήμα Φυσικής έχει καταξιωθεί διεθνώς σαν ένας ζωντανός χώρος δουλειάς και δημιουργίας που όμοιός του δύσκολα απαντάται στην χώρα μας. Η πρόσφατη εξωτερική αξιολόγηση, η οποία είναι πλέον αναρτημένη στην ιστοσελίδα του τμήματος, ήρθε απλά να επικυρώσει αυτό που είναι γνωστό στην επιστημονική κοινότητα και που γνωρίζει καλά κάθε φοιτητής του τμήματος. Ότι δηλαδή οι καθηγητές του δουλεύουν άοκνα για τη προώθηση της επιστήμης, τη μόρφωση και την προκοπή των φοιτητών τους. Με τη διαφορά ότι το αυστηρό μέτρο που χρησιμοποιούν για τον εαυτό τους και για τη δουλειά τους το χρησιμοποιούν επίσης και για τους φοιτητές τους. Γεγονός που συχνά οδηγεί σε παρεξηγήσεις.

Σε πλήρη συμφωνία με τους φοιτητές, καθορίστηκε τον Δεκέμβριο το πρόγραμμα της εξεταστικής του Ιανουαρίου (8-29 Ιανουαρίου 2009). Την Πέμπτη, 8 Ιανουαρίου, καθηγητές του τμήματος πήγαν να κάνουν εξετάσεις αλλά βρήκαν στα αμφιθέατρα λουκέτα τοποθετημένα από ομάδα φοιτητών. Την επόμενη εβδομάδα, αλυσίδες φιγουράριζαν παντού στο ναό της γνώσης, μετατρέποντάς τον σε φυλακή με αυτόκλητους δεσμοφύλακες. Παρέμβασή μου στην Γενική Συνέλευση των φοιτητών για λήξη της κατάληψης, η οποία δεν είχε κανένα συγκεκριμένο αίτημα πανεπιστημιακής φύσεως, και για επιστροφή στην εξεταστική που κυλούσε ανεπιστρεπτί, δεν έφερε αποτέλεσμα. Έτσι, η περίοδος των εξετάσεων έληξε άπρακτα, το όμορφο κτίριο υπέστη αισχρό βιασμό, και οι φοιτητές που δημοκρατικά υποχρέωσαν άλλους συμφοιτητές τους να μην κάνουν τις εξετάσεις τους είχαν πια ένα νέο αίτημα: η εξεταστική, που οι ίδιοι είχαν αποφασίσει να μη γίνει, έπρεπε τώρα να πραγματοποιηθεί με το “έτσι θέλω”. Παρ’ όλο το παράλογο του αιτήματος, η ΓΣ του τμήματος Φυσικής (που αποτελείται από καθηγητές, εκπροσώπους φοιτητών και προσωπικού) συζήτησε για το πώς θα μπορούσε να βρει λύση έτσι ώστε να διευκολύνει τους φοιτητές στην ομαλή συνέχιση των σπουδών τους. Και εκεί, στον χώρο της συζήτησης και της αμοιβαίας κατανόησης, παίχτηκε η επόμενη σκηνή αυτού του θεάτρου του παραλόγου: η ίδια ομάδα φοιτητών που έσυρε ένα ολόκληρο τμήμα στη διάλυση για πάνω από ένα μήνα, τραυμάτισε καθηγητή του τμήματος και φυλάκισε τα μέλη της ΓΣ για πάνω από πέντε ώρες, αυτή τη φορά όχι με αλυσίδες αλλά με την άσκηση άμεσης και προσωπικής βίας. Το επιχείρημα πολύ απλό και …δημοκρατικό: “ή αποφασίζετε αυτό που θέλουμε, ή σας στερούμε την προσωπική σας ελευθερία”.

Στη Φυσική μαθαίνουμε και διδάσκουμε στους μαθητές μας πολλούς νόμους και αρχές που κυβερνούν την ύλη από τον μικρόκοσμο μέχρι τον μεγάκοσμο, από το άτομο μέχρι τους γαλαξίες και, εν τέλει, το σύμπαν ολόκληρο. Υπάρχει όμως μια υπέρτερη, συμπαντική αρχή που όποιος την παραβεί καταδικάζεται αμείλικτα και τελειωτικά. Πρόκειται για την αρχή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, που όποιος τη χάσει, χάνει την ίδια του την υπόσταση, αυτή καθαυτή την πεμπτουσία της φύσης του ως έλλογο όν. Πιστεύω πως με τις πράξεις του και τη σθεναρή αντίστασή του σε κάθε μορφή αυθαιρεσίας, το τμήμα μου καταδεικνύει ότι δεν προτίθεται να κάνει καμία έκπτωση στην αρχή αυτή και ότι ελπίζει επίσης να μπορέσει να μεταδώσει το πνεύμα αυτό και σε κάποιους έστω από τους νέους ανθρώπους τους οποίους εκπαιδεύει.

Advertisements