Διάβασα με αρκετή προσοχή τα πρακτικά της χθεσινής συζήτησης στη Βουλή για την Παιδεία. Δεν περιείχε εκπλήξεις. Θα ήθελα να κάνω τις εξής παρατηρήσεις:

* Διάλογος σημαίνει ακούω την άποψη του άλλου και τοποθετούμαι πάνω σε αυτήν, λέω δηλαδή αν την αποδέχομαι ή όχι και γιατί. Χωρίς αυτήν την εναλλαγή δεν έχουμε διάλογο αλλά παράλληλους μονολόγους. Για τον διάλογο δεν απαιτείται συνεύρεση στο ίδιο μέρος: μπορεί να γίνει και μέσω ΗλΤαχ, σε ένα μπλογκ (π.χ. εδώ) ή μέσω του τύπου. Μάλιστα η συνεύρεση δεν σημαίνει απαραίτητα και διάλογο (π.χ. τηλεοπτικά παράθυρα). Με αυτή την έννοια, στη μεταρρυθμιστική προσπάθεια Γιαννάκου έγινε ελάχιστος διάλογος, με ευθύνη όλων. Ούτε τώρα βλέπω να υπάρχει πιθανότητα πραγματικού διαλόγου.

* Η ομιλία του κ. Σπηλιωτόπουλου ήταν απογοητευτική. Προέβη σε μια γενικόλογη τοποθέτηση επί της αρχής χωρίς ουσία. Δεν είπε πώς θα οργανωθεί ο διάλογος, πού θα λάβει χώρα, ποιοί φορείς θα κληθούν να συμμετάσχουν και με ποιό τρόπο, ή πόσο θα κρατήσει.

* Νομίζω ότι εξακολουθούμε να μην κάνουμε καλή διάγνωση των προβλημάτων. Κυριαρχούν διάφοροι μύθοι, π.χ. ότι δήθεν το μεγάλο πρόβλημά μας είναι ότι «το Λύκειο έχει χάσει το μορφωτικό του χαρακτήρα» λόγω των εξετάσεων για το πανεπιστήμιο. Μα, αν ήταν έτσι το πρόβλημα θα περιοριζόταν στην Γ’ Λυκείου και η Α’ και Β’ Λυκείου θα λειτουργούσαν άψογα.

* Κατατέθηκαν πολλές επιμέρους προτάσεις. Βασικά ο καθένας έλεγε το μακρύ του και το κοντό του: ο Καρατζαφέρης να ζητάει στρατόπεδα δίπλα σε πανεπιστήμια για να κάνουν οι φοιτητές παράλληλα τη θητεία τους, ο Αλαβάνος να ζητάει τα 4ετή πτυχία να αναγνωρίζονται ως Μάστερ (αγνοώντας τη συμφωνία της Μπολόνια), κτλ.

* Το καλύτερο επικοινωνιακό τέχνασμα που «έπαιξε» στην τηλεόραση ήταν ή συσκευή kindle που επέδειξε ο ΓΑΠ. Το ΠΑΣΟΚ και ο ίδιος ο ΓΑΠ διακατέχονται από μια «τεχνολαγνεία» και προσπαθούν με αυτόν τον τρόπο να πείσουν ότι είναι προοδευτικοί, κοιτάζουν στο μέλλον, κτλ. Χωρίς να παραβλέπει κανείς τη σημασία των νέων τεχνολογιών, δεν νομίζω ότι αποτελούν πανάκεια. Τα kindle είναι εφεύρεση των τελευταίων ετών που, από ό,τι γνωρίζω, δεν έχουν ακόμη δοκιμαστεί ευρέως. Είναι ακόμα σε πειραματικό επίπεδο.

* Πολλές προτάσεις του ΠΑΣΟΚ είναι από αμάσητες μέχρι αφελείς. Λέει π.χ. ο ΓΑΠ: «Ο φοιτητής δεν θα αγωνίζεται με το διπλανό του για μια θέση, αλλά θα αγωνίζεται για να φτάσει σε ένα ελάχιστο επίπεδο γνώσεων. Άρα, δηλαδή, κάθε νέος που παίρνει εθνικό απολυτήριο θα μπορεί να εισάγεται σε ΑΕΙ και ΤΕΙ.» Μα ο μεγάλος ανταγωνισμός δεν είναι για να μπει κάποιος σε οποιαδήποτε σχολή. Είναι για να μπει σε συγκεκριμένες σχολές, συνήθως Ιατρική, Νομική, Πολυτεχνείο, κτλ. Αν δεν αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της υπέρογκης ζήτησης αυτών των σχολών, κανένα σύστημα εισαγωγής δεν πρόκειται να απαλλάξει τους μαθητές από το άγχος.

* Η κ. Παπαρήγα επαναδιατύπωσε την άποψή της υπέρ της υποχρεωτικής, και μάλιστα ενιαίας, δωδεκάχρονης εκπαίδευσης διότι, λέει, ο μαθητής δεν μπορεί να διαλέξει στα 15 του. Διαφωνώ έντονα. Μέχρι τα 15 ένα παιδί ξέρει πολύ καλά αν του αρέσει το διάβασμα ή όχι. Κάποια παιδιά το μισούν. Είναι βασανισμός να τα υποχρεώσεις να πάνε σχολείο για ακόμη τρία χρόνια. Εντάξει, απορρίπτουμε το σύστημα της Γερμανίας όπου ο διαχωρισμός γίνεται στα 12, αλλά μην πάμε στο άλλο άκρο και υποχρεώσουμε όλα τα παιδιά να έχουν την ίδια εκπαιδευτική διαδρομή μέχρι τα 18. Προς Θεού. Είναι αλήθεια ότι ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες έχουν υιοθετήσει την υποχρεωτική 12χρονη αλλά αμφιβάλλω ότι είναι ενιαία.

* Ο κ. Αλαβάνος μας είπε ότι ο διάλογος πρέπει να γίνει υπό την αιγίδα της ΟΛΜΕ και της ΠΟΣΔΕΠ. Για τους αδαείς: οι συντεχνίες αυτές ελέγχονται από τον ΣΥΡΙΖΑ. Σκέφτομαι διάλογο υπό την σκέπη του Απέκη και του Μαΐστρου και ανατριχιάζω. Επίσης επανέλαβε την πρόταση του κόμματος του για απαγόρευση της δικαιόχρησης. Σχεδόν όλοι, εκτός ΣΥΡΙΖΑ, θεωρούν ότι κάτι τέτοιο δεν επιτρέπεται από τους κανόνες της ΕΕ. Γιατί δεν καταθέτει κάποιος μια ερώτηση στα αρμόδια όργανα της ΕΕ, να πάρουμε επιτέλους μια απάντηση, έτσι ώστε να πάψει να μας ζαλίζει ο ΣΥΡΙΖΑ με αυτήν την γελοία πρόταση;

* Στο θέμα του ασύλου η πιο ξεκάθαρη και λογική θέση ήταν αυτή του Καρατζαφέρη (δεν είμαι κομπλεξικός για να το αρνηθώ). Ο ΓΑΠ το παρέκαμψε εντελώς. Ο ΚΚ και ο ΑΣ διατύπωσαν αυτονόητα πράγματα χωρίς δια ταύτα. Ο ΑΣ μάλιστα είπε μια από τις μεγαλύτερες κοτσάνες της συζήτησης: «Και να θέλαμε, δεν επιτρέπεται η άρση του ασύλου.» Τι θα πει αυτό; Με απλό νόμο μπορεί να καταργηθεί η σχετική παράγραφος του Ν. 1268/82. Τελικά, η συζήτηση περί ασύλου στην παρούσα συγκυρία δεν έγινε για κανένα άλλο λόγο παρά για να ακουστεί ο πρωθυπουργός στην τηλεόραση να λέει «η βία δεν πάει άλλο». Αν δεν πάει άλλο, κάνε κάτι, πρωθυπουργός είσαι (του το είπε ο Καρατζαφέρης). Μου άρεσε πάντως η απερίφραστη καταδίκη των καταλήψεων: « Οι καταλήψεις δεν είναι μέσο διεκδίκησης για μια καλύτερη παιδεία. Είναι βίαιος, είναι αντιδραστικός, είναι βαθιά αντιδημοκρατικός αποκλεισμός από το δικαίωμα στη μόρφωση. Η βίαιη παρεμπόδιση μαθημάτων δεν είναι πανεπιστημιακό άσυλο. Είναι εμπόδιο στην ελεύθερη διακίνηση ιδεών, είναι παραβίαση ασύλου. Το πανεπιστήμιο, το ΤΕΙ, το σχολείο, είναι χώροι δημοκρατίας. Και στη δημοκρατία, πρώτος κανόνας είναι ο σεβασμός των δικαιωμάτων του άλλου. Οι πρακτικές που ποδοπατούν τα δικαιώματα του άλλου στο βωμό των επιδιώξεων του οποιουδήποτε δεν είναι δημοκρατικές. Είναι αυταρχικές.»

Η κ. Παπαρήγα με αξιέπαινη ειλικρίνεια παραδέχθηκε ότι το άσυλο δεν έχει καμία σχέση με την εκπαίδευση και την έρευνα αλλά είναι μια ευκαιρία για την ανάπτυξη «κέντρων πάλης» μακριά από την αστυνομία. Ο κ. Αλαβάνος ήταν ο πλέον θλιβερός. Ουσιαστικά είπε ότι το άσυλο πρέπει να διατηρηθεί για συναισθηματικούς λόγους, λόγω 1973. Πώς λέει ο άλλος «αγαπώ τον Θεό», αυτός λέει «αγαπώ το άσυλο». Πρόκειται για εθελούσια εγκατάλειψη του ορθού λόγου (που βέβαια γίνεται για λόγους κομματικής σκοπιμότητας: ο ΣΥΡΙΖΑ έχει δύναμη στα πανεπιστήμια και μια μερίδα πανεπιστημιακών στον ΣΥΡΙΖΑ, δείτε εδώ). Είχε πλάκα όταν είπε ότι το άσυλο δεν υπάρχει «δυστυχώς» σε καμία άλλη χώρα. Είδατε πρωτοπορία η Ελλάς; Στη δευτερολογία του δήλωσε ότι «οι μορφές βίας είναι έξω από την φιλοσοφία μας, την αξία μας και την αντίληψή μας». Ερώτηση: οι καταλήψεις ενέχουν βία, ναι ή όχι;

Η συζήτηση αυτή, και όσα θλιβερά συμβαίνουν συνεχώς στην Ελλάδα, δεν επιτρέπουν και πολλή αισιοδοξία για το μέλλον. Δεν υπάρχει ελπίδα για την Παιδεία (ούτε και για τίποτα άλλο) στο υπάρχον πολιτικό σύστημα. Γιατί τόσο λίγοι ευφυείς και ανιδιοτελείς Έλληνες ενδιαφέρονται για τα κοινά; Έχει τόσο εκλείψει ο πατριωτισμός; Αν αυτή η συγκυρία δεν τους κινητοποιεί σε δράση, τι περιμένουν;

Advertisements