Ο μοναχός Μιχαήλ γεννήθηκε στα Γιαννιτσά του νομού Πέλλας το 1955. Από το 1973 μέχρι τις αρχές του 1988 έζησε στην Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας στο Άγιον Όρος. Μετά και μέχρι το καλοκαίρι του 1998 έμεινε στο Σινά. Από τον Οκτώβριο του 1998 ζει μόνος κοντά στην Κόρινθο. Έχει γράψει πάνω από 15 βιβλία που καυτηριάζουν τα κακώς κείμενα στην Εκκλησία (για αυτό και δύσκολα τα βρίσκει κανείς σε θρησκευτικά βιβλιοπωλεία). Μέχρι τώρα διάβασα τρία από αυτά. Η «Διάκριση» είναι αυτό που μου άρεσε περισσότερο.

Δηλώνω εξαρχής ότι από τα παιδικά μου κιόλας χρόνια δεν είμαι θρήσκος. Αν ερωτηθώ, δηλώνω «αγνωστικιστής». Μέχρι τώρα στη ζωή μου δεν είχα κάποιο θρησκευτικό βίωμα, κάτι που να με οδηγήσει να πιστέψω. Παρόλα αυτά, η χριστιανική ηθική με βρίσκει σχεδόν απόλυτα σύμφωνο (χωρίς φυσικά να ισχυρίζομαι ότι την εφαρμόζω στο βαθμό στον οποίο συμφωνώ μαζί της).

Θα αναρωτιέστε, τι σχέση έχει ο Μιχαήλ με το πανεπιστήμιο; Καμιά. Αλλά διαβάζοντας το βιβλίο αυτό παρατήρησα αρκετά κοινά μεταξύ Εκκλησίας και Ελληνικού Πανεπιστημίου. Την ομοιότητα αυτή μου την σημείωσε πρόσφατα και ο καθηγητής Θανάσης Σμοκοβίτης όταν μίλησα μαζί του στο τηλέφωνο. Η συμπεριφορά των επισκόπων ως προς τα σκάνδαλα της Εκκλησίας θυμίζει την συμπεριφορά των πρυτάνεων ως προς τα πανεπιστημιακά σκάνδαλα. Στην Εκκλησία, όπως και στο πανεπιστήμιο, επικρατεί ομερτά. Δεν μπορείς να κάνεις κριτική, δεν μπορείς να βγάλεις τα άπλυτα στη φόρα, οφείλεις να τα κουκουλώσεις για να μην «δυσφημιστεί το πανεπιστήμιο» στη μια περίπτωση ή να μην «κλονιστεί η πίστη των χριστιανών» στην άλλη. Ο Μιχαήλ διαφωνεί με αυτό. Αγαπά την αλήθεια και θεωρεί ότι μόνο όταν αναγνωρίσεις τα προβλήματα θα μπορέσεις να τα λύσεις. Το ίδιο πιστεύω ισχύει και για τους περισσότερους που συχνάζουν στο παρόν μπλογκ.

«Διάκριση» είναι βασικά η ικανότητα κάποιου να ξεχωρίζει το σωστό από το λάθος, το θέλημα του Θεού από το θέλημα του διαβόλου. Είναι «μείζων αρετή» γιατί φυσικά δεν μπορεί να υπάρχουν κανόνες για κάθε περίπτωση και πολλές φορές οι ηθικοί κανόνες συγκρούονται. Διάκριση είναι π.χ. να παραβαίνεις έναν κανόνα για κάποιον ανώτερο σκοπό. Μπορεί όμως και να χρησιμοποιηθεί ως πρόσχημα για να δικαιολογήσει μια ανήθικη πράξη ή το κουκούλωμα ανήθικων πράξεων στην εκκλησία (εξ ου και το «ένοχο καταφύγιο»). Ο Μιχαήλ θέλει τον πιστό σκεπτόμενο, να προβληματίζεται και να αναζητεί. Είναι αντίθετος με τη νοοτροπία των «Σωτηρικών» και των «Ζωϊκών». Περιφρονεί τους υποκριτικά θεοσεβούμενους. Βλέπει την πίστη ως ελεύθερη επιλογή, όχι ως καταναγκασμό. Είναι απογοητευμένος από την ελληνική Εκκλησία. Ασκεί δριμύα κριτική στους επισκόπους, με ονόματα παρακαλώ, και ενθαρρύνει τους κληρικούς να ορθώνουν το ανάστημά τους.

Η θρησκευτικότητα στην ελληνική κοινωνία είναι σε μεγάλο βαθμό υποκριτική. Όμως υπάρχει ένα ποσοστό, δεν ξέρω πόσο μεγάλο, που είναι Χριστιανοί με όλη τη σημασία της λέξης. Όχι μόνο πιστεύουν στα δόγματα, αλλά και ζουν με τρόπο χριστιανικό: είναι τίμιοι, ειλικρινείς, και ανιδιοτελείς. Ο μοναχός Μιχαήλ είναι ένας από αυτούς. Αυτοί οι άνθρωποι θα μπορούσαν να βοηθήσουν πολύ στην εξυγίανση της ελληνικής κοινωνίας, αν μπορούσαν να ενεργοποιηθούν πολιτικά. Είναι κρίμα να υπάρχει αυτή η αντιπαλότητα με τον κοσμικό, φιλελεύθερο, εκσυγχρονιστικό χώρο. Δεν θα μπορούσαν αυτές οι κοινωνικές ομάδες να συμμαχήσουν; Διότι η καταπολέμηση της διαφθοράς στην Ελλάδα σήμερα είναι πολύ υψηλότερη προτεραιότητα από τον διαχωρισμό π.χ. κράτους και εκκλησίας (που μάλιστα κανείς δεν μπήκε στον κόπο να εξηγήσει τι ακριβώς περιλαμβάνει). Προϋπόθεση για αυτή τη συμμαχία είναι ο αλληλοσεβασμός και η αλληλοκατανόηση. Οι μεν να αναγνωρίσουν ότι η πίστη δεν είναι κάτι που επιβάλλεται και οι δε να σταματήσουν να υποτιμούν και να χλευάζουν τους πιστούς.

Καλά Χριστούγεννα!

Advertisements