Την περασμένη Κυριακή η Ελευθεροτυπία είχε ένα άρθρο με τίτλο «Υπήρχε κάποτε η δωρεάν παιδεία». Το άρθρο δίνει στοιχεία για τις δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την Παιδεία. Κάπου στο μέσο του άρθρου υπάρχει η φράση:

Την ανεπάρκεια των δημόσιων δαπανών καλύπτουν αναγκαστικά τα νοικοκυριά.

Και παρακάτω:

Οι πιστώσεις για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με τους πάνω από 700.000 μαθητές και 80.000 εκπαιδευτικούς, μετά βίας θα φθάσουν τα 2,4 δισ. ευρώ το 2008, με συνέπεια να αυξηθούν ακόμη περισσότερο οι ιδιωτικές δαπάνες, που θα ξεπεράσουν το 1,5 δισ. ευρώ

Δηλαδή, οι υψηλές ιδιωτικές δαπάνες παρουσιάζονται να είναι συνέπεια των χαμηλών δημοσίων δαπανών. Φυσικά, όλη η συζήτηση και οι συγκρίσεις με άλλες χώρες περιορίζονται στο συνολικό ποσοστό των δαπανών επί του ΑΕΠ και δεν επιμερίζονται σε επιμέρους δαπάνες.

Το αίτημα «5% για την παιδεία» ακούγεται ωραίο αλλά είναι «πονηρό». Δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών για την παιδεία πηγαίνουν σε μισθούς, το αίτημα αυτό, χωρίς περαιτέρω επεξηγήσεις, είναι ουσιαστικά ένα αίτημα αύξησης αποδοχών των εκπαιδευτικών. Απλώς ακούγεται πιο ανιδιοτελές και «παίζει» καλύτερα στις διαδηλώσεις και στα ΜΜΕ. Όποιος μιλάει για αύξηση των δαπανών (π.χ. ΠΑΣΟΚ) οφείλει να μας πει όχι μόνο που θα βρεθούν τα χρήματα, αλλά και που ακριβώς θα διοχετευθεί αυτή η αύξηση. Αυτά τα λέω χωρίς να είμαι απαραίτητα αντίθετος στην αύξηση των αποδοχών των εκπαιδευτικών, αν τεκμηριωθεί ότι οι εκπαιδευτικοί είναι σήμερα αδικημένοι σε σχέση με άλλους δημόσιους ή ιδιωτικούς υπαλλήλους.

Ερχόμαστε τώρα στις ιδιωτικές δαπάνες, οι περισσότερες των οποίων υποθέτω ότι προορίζονται για φροντιστήρια και ιδιαίτερα μαθήματα. Είναι αυτές οι δαπάνες αποτέλεσμα των χαμηλών δημοσίων δαπανών; Ας σκεφτούμε το εξής: αν πάρουν αύριο όλοι οι εκπαιδευτικοί 50% αύξηση στο μισθό τους, θα αυξηθεί ανάλογα και η ποιότητα του δημοσίου σχολείου και θα μειωθούν οι δαπάνες για την παραπαιδεία; Εγώ πολύ αμβιφάλλω. Οι δαπάνες για την παραπαιδεία οφείλονται α) στην ανεπάρκεια, ή στην αντίληψη ανεπάρκειας, του δημοσίου σχολείου β) στο μεγάλη ζήτηση για τριτοβάθμια εκπαίδευση, γ) σε νοοτροπίες γονέων. Άρα, οι δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την παιδεία δεν έχουν απαραίτητα αρνητική συσχέτιση. Μπορεί κάλλιστα να αυξήσουμε τις δημόσιες δαπάνες χωρίς να επηρεαστούν καθόλου οι ιδιωτικές.

Για να μειωθούν οι ιδιωτικές δαπάνες (δηλαδή η παραπαιδεία) χρειάζονται άλλα μέτρα, διαρθρωτικά, όπως η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και η βελτίωση του ΣΕΠ ((δείτε εδώ και εδώ).

Advertisements