Ο κ. Αθανάσιος Σμοκοβίτης ήταν καθηγητής της Κτηνιατρικής Σχολής του ΑΠΘ (πρέπει να έχει συνταξιοδοτηθεί τώρα). Το βιβλίο αυτό κάνει μια καταγραφή των θετικών και αρνητικών συμπεριφορών που παρατηρεί κανείς στα ελληνικά πανεπιστήμια.

Το κεφάλαιο «Πανεπιστημιακοί του ύψους και πανεπιστημιακοί του βάθους» αποτελείται από πνευματώδη δίπολα, όπως αυτό:

Πανεπιστημιακοί που δίνουν καθημερινά μάχες για τα πιστεύω τους και πανεπιστημιακοί που δίνουν καθημερινά μάχες για τα συμφέροντά τους.


Ακολουθείται από το κεφάλαιο «Πανεπιστημιακοί του ύψους» και μετά το «Πανεπιστημιακοί του βάθους». Εκτίμηση για το ποσοστό των μεν και των δε στο ελληνικό πανεπιστήμιο δεν δίνεται, αλλά το κεφάλαιο «πανεπιστημιακοί του ύψους» είναι 16 σελίδες ενώ το «πανεπιστημιακοί του βάθους» είναι 62 σελίδες… Το πρώτο θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως ένας οδηγός ακαδημαϊκής συμπεριφοράς για νέα μέλη ΔΕΠ. Το δεύτερο είναι μια ξενάγηση στα κακώς κείμενα των ελληνικών πανεπιστημίων.

Μερικές ατάκες που μου άρεσαν ή βρήκα ενδιαφέρουσες:

Σελ. 50. Δεν αρκεί να είναι κανείς άξιος για να προβληθεί (όταν δεν είναι ο ίδιος σαλπιγκτής και τυμπανιστής), πρέπει και οι άλλοι να είναι άξιοι και έντιμοι για να τον προβάλλουν. Έτσι, προβάλλονται ή και επιβραβεύονται, συνήθως, οι λιγότερο άξιοι.

Σελ. 73. Πανεπιστημιακοί με μεσαιωνική νοοτροπία ή και με μασονική νοοτροπία και τακτική. (Νοοτροπίες και τακτικές που αποδεικνύονται, δυστυχώς, αποδοτικότατες για τους φορείς τους και φυσικά επιζήμιες για το πανεπιστήμιο και για τον κοινωνικό περίγυρο)

(πολύς κόσμος μιλάει κατ’ ιδίαν για την επιρροή της μασονίας στα πανεπιστήμια. Είναι κάτι που δεν έχουμε συζητήσει μέχρι τώρα.)

Σελ. 80. Πανεπιστημιακοί που άνοιξαν κερκόπορτες και τώρα θρηνούν γιατί οι λάθρα εισελθόντες έγιναν κλειδοκράτορες της κυρίας πύλης.

Σελ. 83. Πανεπιστημιακοί με διδακτορικές διατριβές επί παραγγελία.

Σελ. 91. … σε ένα πανεπιστήμιο που δεν είναι πλέον (ουσιαστικά) ούτε ετεροδιοικούμενο, ούτε αυτοδιοικούμενο· είναι απλώς διαλυμένο, εν πολλοίς νομοθετική αδεία.

Σελ. 95. Πανεπιστημιακοί με απύθμενη θρασύτητα που οφείλεται όχι στην ανυπαρξία νόμων, αλλά στην ύπαρξη νόμων αψυχολόγητων και διαλυτικών για το πανεπιστήμιο ή στην ανοχή άλλων πανεπιστημιακών που δεν καταδέχονται να πέσουν στο επίπεδό τους και να ασχοληθούν μαζί τους ακόμη και ποινικά, σπαταλώντας πολύτιμο δημιουργικό χρόνο.

Σελ. 97. Πανεπιστημιακοί που όταν αποτυγχάνουν σε μια διοικητική θέση, που την κατέλαβαν με κομματικούς διαύλους, προάγονται κομματικά πάντα σε υψηλότερη και πιο υπεύθυνη διοικητική θέση (ο μαζοχισμός της κομματικής εξουσίας)

Σελ. 98. Πανεπιστημιακοί που εδίωξαν με τον πιο ανέντιμο τρόπο νέους συναδέλφους τους, οι οποίοι τελικά όχι μόνο επιβίωσαν αλλά και διέπρεψαν, οπότε οι αδιάντροποι αυτοί πανεπιστημιακοί, αλλάζοντας τακτική, «επαίρονται δημοσίως» ότι χάρη σ’ αυτή τη δίωξη, οι διωχθέντες διέπρεψαν. Τελικά, πρέπει να ευγνωμονούμε και τους διώκτες μας («Μακάριοι οι διωκόμενοι, ότι αυτοί …»)

Σελ. 108. Πανεπιστημιακοί που συμβουλεύουν ότι δεν είναι έξυπνο, αλλά ούτε και αποτελεσματικό, να ορμά κανείς με το κεφάλι στον τοίχο, γιατί αγνοούν, βέβαια, ότι ο τοίχος μόνο αν σπάσει πάνω του κεφάλι υπάρχει ελπίδα να ραγίσει.

Σελ. 122. Πανεπιστημιακοί που άλωσαν την (πρώτη) εξουσία μέσω της τέταρτης εξουσίας· πανεπιστημιακοί που αντιλήφθηκαν τη δύναμη των ΜΜΕ και διείσδυσαν τεχνηέντως σ’ αυτά με υστεροβουλία ή ΜΜΕ που ανακάλυψαν την εμπορική αξία κάποιων πανεπιστημιακών, τους οποίους προσεταιρίστηκαν, αξιοποίησαν (χρησιμοποίησαν) και τους αντάμειψαν κυρίως με την προώθησή τους σε καίριες δημόσιες θέσεις που ανήκαν αξιοκρατικά σε άλλους. Οι εξαιρέσεις ελάχιστες.

Σελ. 124. Πανεπιστημιακοί που ξεχνούν τις όποιες δηλωμένες μεταξύ τους διαφορές, όταν το ατομικό συμφέρον ή η εμπάθεια τους επιβάλλουν ομαδοποιήσεις για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του στόχου ή την επίτευξη του σκοπού.

Σελ. 125. Πανεπιστημιακοί ερασιτέχνες επιστήμονες αλλά επαγγελματίες πολιτικοί.

Σελ. 125. Πανεπιστημιακοί που με το ένα χέρι πετροβολούν το σύστημα και με το άλλο το αρμέγουν.

Σελ. 128. Οι εν πλήρει συνειδήσει πονηροί, οι «εν πλήρει συγχύσει αθώοι», οι εν πλήρει συναισθήσει απομονωμένοι. Τρεις βασικές κατηγορίες πανεπιστημιακών.

Σελ. 135. Μόνο που ένα πνευματικό ίδρυμα, όχι κατ’ επίφαση πνευματικό, θα έπρεπε να είναι πρότυπο για την κοινωνία και όχι μικρογραφία της…

Σελ. 139. Η ιδεολογία του προσωπικού συμφέροντος είναι η πιο ισχυρή από όλες τις ιδεολογίες, τις οποίες τις συσπειρώνει ή τις διαλύει, κατά περίπτωση. Αυτή η ιδεολογία κυριαρχεί στο πανεπιστήμιο.

Το βιβλίο κλείνει με δύο κεφάλαια από το παλαιότερο βιβλίο του συγγραφέα με τίτλο «Εντός και εκτός των πανεπιστημιακών τειχών» του 1981. Καλογραμμένα και εύστοχα.

Το βιβλίο κινείται σε επίπεδο καθαρά ηθικό. Δεν μιλάει για θεσμούς και νομοσχέδια, μόνο για συμπεριφορές και νοοτροπίες. Ο τρόπος με τον οποίο ένα τέτοιο βιβλίο θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναβάθμιση του πανεπιστημίου είναι, πρώτον με την ευαισθητοποίηση του αναγνώστη, και δεύτερον με την ενημέρωση του νομοθέτη για το τι καλείται να αντιμετωπίσει.

Η ηθική είναι ένα τεράστιο θέμα. Τι κάνει έναν άνθρωπο να υποκύπτει στο προσωπικό συμφέρον και να θυσιάζει τα πάντα για αυτό, και κάποιον άλλο να είναι προσηλωμένος στο κοινό καλό χωρίς καμιά ανταμοιβή; Πώς μπορείς να πείσεις κάποιον να «κάνει το καλό και να το ρίξει στο γιαλό», χωρίς δηλαδή να του προσφέρεις καμιά επίγεια ή (αν δεν πιστεύει) μεταθανάτια ανταμοιβή; Αυτό είναι το μεγαλείο της ηθικής. Η αυταπάρνηση, η προσήλωση σε κάτι εκτός του εαυτού σου. Είναι κάτι μεταφυσικό.

Advertisements