Ο καθηγητής επιδημιολογίας κ. Γιάννης Ιωαννίδης απ’το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων συνεχίζει να αναταράσσει τα νερά της επιστημονικής κοινότητας.

Με ένα γοητευτικό άρθρο του πριν λίγα χρόνια υπολόγιζε σ’ένα δείγμα 49 μελετών σε major περιοδικά με πάνω από 1000 αναφορές το καθένα ότι κοντά το 1/3 αυτών διαψεύδονται από μεταγενέστερες εργασίες. Κοινώς ένα ανησυχητικά μεγάλο ποσοστό επιστημονικής δραστηριότητας βγαίνει αργότερα αναληθές.

Στο νέο του άρθρο που εμφανίζεται στο PLoS Medicine υποστηρίζει την υποψία του πως στην επιστημονική κοινότητα υπάρχει το αντίστοιχο της «κατάρας του νικητή» των Οικονομικών.

Η κατάρα του νικητή είναι η ιδέα που έχουν οι Οικονομολόγοι για τους νικητές μιας πχ δημοπρασίας. Ο νικητής δεν είναι ποτέ ασφαλής ότι πλήρωσε την πραγματική αξία του αντικειμένου που τόσο πολύ ήθελε. Αυτό γιατί από ένα σημείο και μετά ελάχιστοι έχουν τα μέσα και τις δυνατότητες να τον ακολουθήσουν στις προσφορές του. Αποτέλεσμα: το τίμημα για την επιτυχία του μπορεί να είναι πολύ υψηλό.

Κάτι αντίστοιχο υποψιάζεται και ο κ. Ιωαννιδης με τα επιστημονικά περιοδικά: ο απίστευτος ανταγωνισμός «publish or perish» και η μανία των επιστημόνων να δημοσιεύσουν σε ελιτίστικα περιοδικά πεπερασμένου μεγέθους όπως το Nature και το Science γρήγορα και πριν από τους άλλους, αλλά και η προβολή που παίρνουν οι μελέτες τους εκεί, ανεβάζουν δραματικά την πιθανότητα οι πολλοί τρίτοι που διαβάζουν τα πορίσματα να μη μπορούν αργότερα να επαληθεύσουν τα αποτελέσματα.

Ο «νικητής» κατάφερε να δημοσιεύσει στο καλύτερο περιοδικό, αλλά υπερίπταται πάντα η «κατάρα» να αποδειχθεί αργότερα λανθασμένη η θεωρία του. Και λόγω της αναγνωσιμότητας των περιοδικών, αυτό σύμφωνα με τον Ιωαννίδη μάλλον συμβαίνει πιο συχνά και έχει μεγαλύτερες συνέπειες για το κύρος των ιδίων. Ένα παράδειγμα: τον θυμάστε τον κύριο;

Περισσότερα για την ιδέα μπορείτε να διαβάσετε σε άρθρο του Economist. Συνιστώ να δείτε και τα σχόλια των ανθρώπων.

Advertisements