Της Λιάνας Γούτα*. Αναδημοσίευση από τον ΕΤ (27/6/08) με άδεια της συγγραφέως.

Τέλος σχολικής χρονιάς πριν από λίγες μέρες, με επισφράγισμα τα αποτελέσματα των πανελλαδικών εξετάσεων. Χιλιάδες οικογένειες και καθηγητές αγωνιούν για το πόσο κοντά στο όνειρο θα βρεθούν οι φετινοί 145.000 υποψήφιοι. Χιλιάδες άνθρωποι που σίγουρα υποδέχθηκαν με χαρά την ανακοίνωση για 4.342 περισσότερους εισακτέους φέτος. Είναι όμως για να ενθουσιαζόμαστε ή μήπως πρόκειται για μια μυωπική λογική, που μας συνοδεύει εδώ και δεκαετίες;

Το σύνδρομο «να έχει κανείς ένα χαρτί» είναι από παλιά ριζωμένο στην κοινωνία μας. Το 1981 ο Ανδρέας Παπανδρέου, με εξαιρετική δημαγωγική μαεστρία, αναγόρευε την κατάργηση των εξετάσεων σε ένα από τα κυρίαρχα προεκλογικά συνθήματα! «Επιτέλους να μπορούν να μπουν όλοι στο πανεπιστήμιο», είπαν πολλοί! Το «όλοι στο πανεπιστήμιο» εγκαταλείφθηκε πολύ γρήγορα, αλλά διαιωνίζεται έκτοτε μεταλλαγμένο με τη μορφή «όσο περισσότεροι τόσο καλύτερα». Είναι ψηφοθηρικό, χαϊδεύει τ’ αφτιά, καλλιεργεί όνειρα και προσδοκίες, που κάποτε όμως αποδεικνύονται φρούδες και κάλπικες. Πολύ αργότερα, δυστυχώς, όταν μετά από χρόνια σπουδών ο νέος επιστήμονας αναζητά επαγγελματική αποκατάσταση. Τότε συναντά το πρόβλημα. Ο ίδιος και όλη η κοινωνία. Στρατιές πτυχιούχων στα αζήτητα, και ένας παραγωγικός ιστός με επιστήμονες άλλους από αυτούς που πραγματικά έχει ανάγκη.

Στην… αλλοδαπή τα παραδείγματα είναι συχνά διαφορετικά:
▪ Οταν πριν από λίγα χρόνια οι χημικοί μηχανικοί ανήκαν στους πιο ακριβοπληρωμένους μηχανικούς στις ΗΠΑ, κάποια πανεπιστήμια μείωσαν τις θέσεις, προκειμένου να διατηρήσουν υψηλό το επίπεδο της αγοράς εργασίας για το επάγγελμα και την επιστήμη.
▪ Στην περιφέρεια της Αυστρίας, που στήριξε την εντυπωσιακή ανάπτυξή της στην Ενέργεια και τις Ανανεώσιμες Πηγές, κομμάτι του πετυχημένου παζλ αποτέλεσε και η προσαρμογή των πανεπιστημίων της έτσι ώστε να ετοιμάζουν επιστήμονες και επαγγελματίες που να ανταποκρίνονται στις νέες ανάγκες και στο όραμα της περιοχής.

Πότε το ελληνικό πανεπιστήμιο συνδέθηκε με τις ανάγκες της βιομηχανίας, της μεταποίησης, των υπηρεσιών, με το αναπτυξιακό όραμα της χώρας ή μιας περιοχής; Ακόμα και στον Τουρισμό, που θέλουμε να τον χαρακτηρίζουμε βαριά βιομηχανία μας, λείπουν οι ανώτατες σχολές υψηλού επιπέδου. Οι καλύτερες και πανάκριβες σχολές του κλάδου συγκεντρώνονται σε χώρες όπως η Ελβετία.

Γι’ αυτό, μελετώντας τις βάσεις εισαγωγής, θα δούμε με έκπληξη στρατιωτικές, αστυνομικές και παιδαγωγικές σχολές να βρίσκονται ψηλότερα από σχολές θετικών επιστημών. Κύριο ζητούμενο των υποψηφίων αποτελεί η σίγουρη επαγγελματική αποκατάσταση, υπερκεράζοντας την επιστημονική και ερευνητική αναζήτηση. Σχολές για έρευνα και καινοτομία κατρακυλούν βαθμολογικά, αδυνατώντας να προσελκύσουν τα μυαλά με τις καλύτερες επιδόσεις, όπως θα όφειλαν. Κι αυτό, όταν η Ευρώπη βάζει στόχους να αυξήσει τους πτυχιούχους των θετικών επιστημών, θεωρώντας ότι τους χρειάζεται για να ωθήσει την έρευνα, την καινοτομία, την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητά της.

Είναι ώρα να πάψουμε να βλέπουμε την αύξηση των εισακτέων ωφελιμιστικά και τη λειτουργία πανεπιστημιακών σχολών ως πηγή εισοδήματος κάποιων περιοχών. Καιρός να εξετάσουμε τις ανάγκεςτης χώρας μας σε επιστημονικό, ερευνητικό, παραγωγικό δυναμικό και να τις συνδέσουμε με το πανεπιστήμιο. Αυτό θα εξυπηρετήσει την αγορά, την επιστήμη, την οικονομία, και πάνω από όλα θα μας δώσει επιστήμονες και επαγγελματίες που το πτυχίο τους θα έχει πραγματική αξία και αντίκρισμα, τόσο που να νιώθουν ότι τα χρόνια που επενδύσανε σε μελέτη, κόπους και αγωνίες δεν πήγαν χαμένα!

l.v.gouta@hellenic-petroleum.gr
http://www.lianagouta.gr

*Χημικός Μηχανικός,
Σύμβουλος σε θέματα Ενέργειας, Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης

Advertisements