«Ίσως είναι και έτσι…» τιτλοφορείται το νέο βιβλίο του προέδρου του ΣΑΠΕ και τέως πρύτανη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κ. Χρήστου Μασσαλά που εκδόθηκε τον περασμένο μήνα και που ο συγγραφέας είχε την καλωσύνη να μου στείλει με μιά ωραία αφιέρωση και το υστερόγραφο «Η κριτική ποτέ δεν έβλαψε…». Το εκτιμώ, και, φυσικά, συμφωνώ απόλυτα. Επί το έργον λοιπόν!

Το βιβλίο αποτελείται από αναδημοσιεύσεις άρθρων και ομιλιών. Χωρίζεται σε τέσσερις ενότητες: Ακαδημαϊκό περιβάλλον, Σύγχρονο αναπτυξιακό περιβάλλον, Ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον, και Κοινωνικά προβλήματα της εποχής μας. Θα επικεντρώσω στην πρώτη ενότητα, που καλύπτει περίπου το 1/3 του βιβλίου. Παρόμοια είναι η κριτική μου και για το υπόλοιπο βιβλίο.

Οι θέσεις του κ. Μασσαλά είναι λογικές· π.χ. υποστηρίζει την αξιολόγηση και τη μείωση της φοιτητικής εκπροσώπησης στα όργανα διοίκησης του πανεπιστημίου. Όμως το βιβλίο με άφησε ανικανοποίητο, κυρίως επειδή το βρήκα υπερβολικά γενικόλογο. Θα σας δώσω μερικά χαρακτηριστικά αποσπάσματα για να καταλάβετε τι εννοώ:

«Είναι γεγονός ότι έχουμε εισέλθει σε μιά εποχή όπου η έντονη αλλαγή και η προσαρμοστικότητα είναι τα χαρακτηριστικά της. Το πανεπιστήμιο, για να ανταποκριθεί στις προκλήσεις, πρέπει να αφομοιώσει τη νέα πραγματικότητα»

«Οι νέες συνθήκες δημιουργούν την αναγκαιότητα να τονώσουμε τα πλεονεκτήματά μας και να εκμεταλλευτούμε τον «εκδημοκρατισμό» των τεχνολογιών, της οικονομίας και της πληροφορίας»

«Είναι γεγονός ότι το πανεπιστήμιο είναι διαφορετικό από αυτό που ήταν, αλλά αρκετά μακριά από αυτό που όφειλε να είναι και προπαντός πολύ μακριά από ό,τι μπορούσε να είναι …»

Μα φυσικά. Αλλά χρειάζονται πιό ειδικές επισημάνσεις: α) που ακριβώς και γιατί υστερούν τα ελληνικά πανεπιστήμια από αυτό το ιδανικό και β) τι πρέπει να γίνει για προσεγγίσουμε το στόχο αυτό. Ψήγματα της απάντησης δίνονται αλλού, π.χ. στη σελίδα 88:

«Είναι γεγονός ότι ο νόμος [1268/82] αποδέσμευσε δυνάμεις του πανεπιστημίου, αλλά δημιούργησε και συνθήκες υποθήκευσης του μέλλοντός του. Γέννησε παθογένειες και ενεργοποίησε τον παράγοντα ομάδα σε όλες τις λειτουργίες του πανεπιστημίου. Η αξιοκρατία και η δημιουργία παράδοσης ξεχάστηκαν σε μεγάλο βαθμό, με αποτέλεσμα ο κυρίαρχος θεσμός να βάλλεται και να αμφισβητείται!»

αλλά δεν αρκούν. Το βιβλίο μου άρεσε περισσότερο εκεί που δίνει συγκεκριμένες προτάσεις, όπως π.χ. σελ. 66:

«Θα ήταν σκόπιμο και δίκαιο η δωρεάν εκπαίδευση να παρέχεται υπό προϋποθέσεις. Συγκεκριμένα, θα μπορούσε να εισαχθεί ένα σύστημα διδάκτρων το οποίο να αντιπροσωπεύει ρεαλιστικά το κόστος σπουδών ανά φοιτητή, αλλά οι φοιτητές που προοδεύουν ικανοποιητικά στις σπουδές τους (π.χ. έχουν επιτυχία στο 70% των μαθημάτων ανά εξάμηνο και δεν παρατείνουν τις σπουδές πάνω από 25% του κανονικού τους χρόνου) να θεωρούνται υπότροφοι του ελληνικού κράτους. Στην αντίθετη περίπτωση να καταβάλονται δίδακτρα.»

ή στη σελ. 92 (αναδημοσίευση άρθρου στην Ελευθεροτυπία).

Όμως και πάλι, οι προτάσεις αυτές αποτελούν μικροβελτιώσεις, όχι συνολική λύση.

ΥΓ. Άρθρα στον τύπο του κ. Μασσαλά:

http://www.tovimadaily.gr//Article.aspx?d=20071005&nid=6221145
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_1_08/06/2007_229863
http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=5348&subid=2&pubid=26768
http://www.enet.gr/online/online_text/c=110,id=18596772

Advertisements