Την Παρασκεύη 19 Οκτωβρίου ολοκληρώθηκε ο δεύτερος γύρος της μεγάλης αναμέτρησης «Exzellenzinitiative» που οργάνωνε η Deutsche Forschungsgemeinschaft (γερμανικός οργανισμός έρευνας) για την αναγέννηση των γερμανικών πανεπιστημίων.

Για το διαγωνισμό είχα γράψει και πέρυσι, όταν ανακοινώθηκε ο θεσμός και όταν βγήκαν τ’αποτελέσματα του πρώτου γύρου. Νομίζω όμως είναι απαραίτητο να επαναλάβω κάποια βασικά χαρακτηριστικά του που δυνητικά τον κάνουν ιδανικό- και ίσως σωτήριο- για την εξυγίανση της ακαδημαϊκής έρευνας και της επιβράβευσης των καλύτερων και πιο παραγωγικών επιστημονικών ομάδων.

Καταρχάς να πούμε πως μια Excellence Initiative όπως την οργάνωσε το γερμανικό κράτος βρίσκει τις ίδιες ενδείξεις εφαρμογής και στα ελληνικά δεδομένα. Οι Γερμανοί, ενώ ερευνητικά και τεχνολογικά αναμφίβολα ικανοί, ταρακουνήθηκαν ιδιαίτερα όταν άρχισαν να βλέπουν πως δεν καταφέρνουν να φτάσουν ψηλά στις ακαδημαϊκές κατατάξεις ιδρυμάτων (μεταξύ άλλων της Σαγκάης). Υπήρχε μεγάλη κρίση για την παραγωγικότητα και δικαιοσύνη στο γερμανικό σύστημα τα τελευταία χρόνια, κάτι που παρατηρούσαν και οι γερμανοί ερευνητές στο εξωτερικό. Κρίση που οδήγησε στις αναθεωρήσεις των νόμων-πλαισίων σε κάθε ομοσπονδιακό κρατίδιο και στην οργάνωση ενός θεσμού αξιολόγησης-επιβράβευσης ώστε να συγκεντρωθούν οι προσπάθειες και τα κονδύλια στα ακαδημαϊκά ιδρύματα και ερευνητικές ομάδες που είναι σε θέση να επαναφέρουν το γερμανικό ακαδημαϊκό σύστημα στις δόξες των αρχών του περασμένου αιώνα.

Η αξιολόγηση στη γερμανική «Πρωτοβουλία Αριστείας» (Exzellenzinitiative) πήγαινε χέρι-χέρι με την χρηματοδότηση. Κάθε πανεπιστήμιο ή σχολή όφειλε να αξιολογήσει την υπάρχουσα κατάσταση και να προτείνει ένα project και πώς προβλέπει να το υλοποιήσει. Υπήρχαν 3 διαφορετικά επίπεδα χρηματοδότησης:

  • «Μεταπτυχιακές Ομάδες» για την πρόσληψη και εκπαίδευση των ικανότερων διδακτορικών φοιτητών και μελλοντικών ερευνητών
  • «Συστοιχίες Αριστείας» για την προώθηση συγκεκριμένων ικανών ομάδων σε αντικείμενα αιχμής ή ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για την οικονομία
  • «Στρατηγικές Ιδρυμάτων για το Μέλλον» (η κορυφαία κατηγορία) για την ανάπτυξη των καλύτερων πανεπιστημίων που θα ανταγωνιστούν τα αντίστοιχα αμερικανικά, ευρωπαϊκά, και ασιατικά.

Χωρίς συναισθηματισμούς…
Χωρίς σολομώντειες λύσεις…
Χωρίς θεωρίες συνομωσίας και μοίρασμα* των κονδυλίων στον πρώτο χαραμοφάη, για να καλυφθεί κάθε ραχούλα και κοιλάδα που έχει ίδρυμα και να ευχαριστηθεί ο κάθε τοπικός άρχοντας…

(*είναι χαρακτηριστικό που τα καλύτερα πανεπιστήμια συγκεντρώνονται στην τέως Δυτική Γερμανία)

Αν μια ομάδα ήταν παραγωγική και είχε όραμα θα έπαιρνε την χρηματοδότηση. Έτσι κι έγινε.

Στα 3 πανεπιστήμια (LMU, TUM, Karlsruhe) που κέρδισαν στην top κατηγορία πέρυσι, σας παρουσιάζω τα υπόλοιπα έξι που θα ακούτε για πολύ καιρό στη Γερμανία καθώς θα πάρουν κοντά 100 εκατομμύρια Ευρώ έκαστο (πέρα απ’τον τακτικό προϋπολογισμό!) για να σηκώσουν το βάρος της γερμανικής ακαδημαϊκής προσπάθειας (<– χάρτης).

Το ερώτημα που γεννάται απ’τα παραπάνω νέα είναι απλό…

Θα μπορούσε να γίνει κάτι αντίστοιχο και σε μας; Αν ναι, πώς θα έπρεπε να είναι ένας αντίστοιχος ελληνικός διαγωνισμός για την επιβράβευση των καλύτερων ακαδημαϊκών ομάδων;

Advertisements