Έπαινος: Στέφανος Τραχανάς – ένας αναγεννησιακός Δευτέρα, Μάι. 21 2007 

«Παρακολουθώ» τον Στέφανο Τραχανά (Σ.Τ.) από τις αρχές της δεκαετίας του ’90, όταν ως φοιτητής στο Λονδίνο πρωτοάνοιξα την «Κβαντομηχανική» του που μου είχε συστήσει ένας καλός φίλος, φοιτητής του Σ.Τ. στο παν/μιο Κρήτης. Θυμάμαι ακόμη με συγκίνηση εκείνες τις κρύες νύχτες του λονδρέζικου χειμώνα, κλεισμένος στο δωματιάκι μου, κοντά στις όχθες του Τάμεση, να μελετάω το βιβλίο και να με έχει συνεπάρει η χαρά της μάθησης — η «Κβαντομηχανική» του Τραχανά ήταν με διαφορά καλύτερη από τα προτεινόμενα βιβλία για το αντίστοιχο μάθημα που παρακολουθούσα τότε στο Λονδίνο.

Έκτοτε, είχα την ευκαιρία και την τιμή να γνωρίσω τον Σ.Τ. ως δάσκαλο (στο θερινό σχολείο φυσικής στην Κρήτη), συνεργάτη (στις Παν/κές Εκδόσεις Κρήτης), μέντορα, και φίλο. Εν συντομία:

*** Επιστήμονας. Προικισμένο μυαλό, με βαθειά κατανόηση της φυσικής και μαθηματική ικανότητα, αλλά και με πλατιά γενική παιδεία και καλλιέργεια. Με δυο λόγια: ένας άνθρωπος της Αναγέννησης. Μετά από διαπρεπή πορεία ως φοιτητής, αρχικά στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, και αργότερα στο Harvard στη δεκαετία του ’70 (όπου μεταξύ άλλων διακρίσεων – όπως μια πλήρη υποτροφία τα 2 πρώτα χρόνια σπουδών – είχε αποσπάσει τον έπαινο της επιτροπής των Γενικών Μεταπτυχιακών Εξετάσεων («Qualifying Exams») για την επίδοσή του), αποφάσισε να… εγκαταλείψει τις σπουδές του και την έρευνα (προς γενική κατάπληξη!) και να αφοσιωθεί στο γράψιμο. Έτσι ξεκίνησε η μακρά και αργόσυρτη πορεία της συγγραφής της «Κβαντ/κής Ι». Βέβαια, ο Σ.Τ. δεν έπαψε ποτέ να ασχολείται με τη φυσική, να «παίζει με τις εξισώσεις», να μαθαίνει νέα επιστήμη, να διδάσκει, και να γράφει τα βιβλία του – μια απτή απόδειξη της δύναμης της αυτομάθησης, με προϋπόθεση ένα κοφτερό, γόνιμο μυαλό και μια ασίγαστη δίψα για γνώση. Αλλά η πορεία του στην επιστημονική έρευνα διακόπηκε απότομα στο σημείο εκείνο. Κάποια στιγμή επέστρεψε στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Κρήτη, όπου από το 1983 διδάσκει στο παν/μιο. Από το 1985 είναι διευθυντής των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης.
(περισσότερα…)

Νέα(;) έκδοση του νομοσχεδίου για την Ερευνα Παρασκευή, Μάι. 18 2007 

Με μικρή επιφύλαξη για το «νέα», την αναρτώ εδώ προτού καν τη μελετήσω.

Συλλογή υπογραφών για το Blogme.gr Παρασκευή, Μάι. 18 2007 

Ο Αντώνης Τσιπρόπουλος, δημιουργός του aggregator Blogme.gr, παραπέμπεται σε δίκη μετά από μήνυση του τηλεπαρουσιαστή Δημοσθένη Λιακόπουλου. Το «αδίκημά» του ήταν ότι αναμετέδωσε αποσπάσματα από το ιστολόγιο funEL που είναι αφιερωμένο στο να σατιρίζει τον Λιακόπουλο. Επειδή ο funEL είναι ανώνυμος, ο Λιακόπουλος μήνυσε τον Τσιπρόπουλο. Αυτό όμως είναι «κουφό», αφού οι aggregators κάνουν αυτόματα αναμετάδοση στοιχείων από τα ιστολόγια ανεξάρτητα από το περιεχόμενό τους. Σε οποιαδήποτε σοβαρή χώρα η μήνυση αυτή θα επιστρεφόταν στον μηνυτή ως απαράδεκτη. Στην Ελλάδα θα γίνει δίκη!

Παραπέμπω στο ιστολόγιο του Παναγιώτη Βρυώνη για περισσότερες λεπτομέρειες και για το site όπου μπορείτε να υπογράψετε:

http://vrypan.net/weblog/2007/05/17/2805/

Αλλά ας πάμε και λίγο παραπέρα. Θα ήταν θεμιτή μιά μήνυση κατά του ίδιου του funEL; ΔΕ ΝΟΜΙΖΩ! Ο άνθρωπος κάνει σάτιρα. Κι αν δεν σατιρίσει κανείς τον Λιακόπουλο, ποιόν θα σατιρίσει; Δεν έχω δει την εκπομπή του κ. Λιακόπουλου, αλλά από τα αποσπάσματα που είδα στο YouTube, ο άνθρωπος αυτός κοροϊδεύει τον εύπιστο κοσμάκη. Δεν μπορεί κανείς να βγει και να τον καταγγείλει; Προς θεού!

Η σάτιρα είναι μιά μορφή κριτικής και η κριτική εμπίπτει στο δημοκρατικό δικαίωμα ελεύθερης έκφρασης. Ακόμα και η εξύβριση είναι μιά μορφή κριτικής. Δηλαδή, αν βγω εγώ και πω ότι ο Τάδε είναι βλάκας, διαπράττω ποινικό αδίκημα; Αλίμονο! Εκείνο που είναι όντως αδίκημα είναι η συκοφαντία, η σκόπιμη δηλαδή διασπορά ψευδών ειδήσεων. Η συκοφαντία σχετίζεται με την ψευδομαρτυρία, επίσης σοβαρό αδίκημα. Αλλά η κριτική, όσο σκληρή και αγενής κι αν είναι, είναι θεμιτότατη!

Μήπως θα πρέπει να αναθεωρηθεί η ελληνική νομοθεσία ώστε να ξεκαθαρίσει τα παραπάνω; Μήπως αυτή η ελαττωματική νομοθεσία υποθάλπει τη διαφθορά και τη φαυλότητα με το να τιμωρεί τους καταγγέλλοντες και να αφήνει ατιμώρητους τους πραγματικούς ενόχους;

Και μιά πρόταση. Προτείνω σε όλα τα ιστολόγια να αναδημοσιεύσουν κείμενα του funEL. Και ας μας κάνει όλους μήνυση ο Λιακόπουλος. Κάνω πρώτος την αρχή, αναδημοσιεύω ένα απόσπασμα από το τελευταίο του κείμενο, με ημερομηνία 11 Μαΐου 2007, στο οποίο δεν βρίσκω τίποτε επιλήψιμο:

«Ακολουθεί η συνέχεια του κύκλου των καθαρών ORIGINAL ηχητικών μπαρΟΥΦΟλογιών του Προφήτη τηλεπλασιέ, με πολύ μικρή περίληψη, σχολιασμό, υπό τον τίτλο «Λιακουριάδα» (κατά το Ιλιάδα, σουμάδα κλπ).Έτσι όλοι να ακούσουν με τα ίδια τους τα αυτιά ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΙΣΧΥΡΙΖΕΤΑΙ ΣΑΝ ΑΛΗΘΕΙΕΣ, και ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΑΚΟΥΓΟΝΤΑΙ στις δημόσιες τηλεοπτικές συχνότητες, με εκατομμύρια παθητικούς αποδέκτες τηλεθεατές, από την εκπομπή τηλεμάρκετινγκ «Δυνατά και Ελληνικά», που αναμεταδίδεται σε πολλούς τηλεοπτικούς σταθμούς. O ΙΔΙΟΣ αυτός άνθρωπος που λέει όλα αυτά δημοσίως, έχει το ΘΡΑΣΟΣ να μιλάει για αξιοπρέπεια, υπόληψη, κατασυκοφάντηση, διασυρμό κλπ. Να μηνύει μικρούς και αδύνατους και άσχετους. Να επικηρύσει αυτούς που κριτικάρουν και σατιρίζουν τον οχετό της μπουρδολογίας και παραπληροφόρησης, που μας λούζει καθημερινά με δεκάδες τηλεοπτικές ώρες.Όπως λέει και ο ελλαδέμπορας σαβουροπώλης (για άλλους λόγους),…ΚΡΙΝΕΤΕ ΜΟΝΟΙ ΣΑΣ.»

Η επιστημονική έρευνα στην Ελλάδα Πέμπτη, Μάι. 17 2007 

Διαβάζοντας το άρθρο του Σωτήρη Γεωργανά στην αναΜόρφωση συνειδητοποίησα με θλίψη πως ελάχιστα πράγματα άλλαξαν από πέρυσι, όταν δοκίμασα να σκιαγραφήσω κι εγώ την κατάσταση της Έρευνας & Ανάπτυξης (Ε&Α) στην χώρα μας.

Συνιστώ σ’όσους δεν το έχουν κάνει ήδη να ρίξουν μια ματιά στην ανάλυση του Σωτήρη (και του Λεωνίδα) που δείχνει ξεκάθαρα τη σύνδεση της χαμηλής ερευνητικής παραγωγικότητας με τα παρακάτω φαινόμενα:

  • έλλειψη σοβαρής αξιολόγησης των δομών και του προσωπικού
  • χαμηλή χρηματοδότηση
  • ελάχιστη συνεισφορά-συνεργασία ιδιωτικών εταιρειών με κρατικούς φορείς Ε&Α
  • απουσία ιδιωτικών πανεπιστημίων

«Ψηφίζω ΔΑΠ για να βρω ευκολότερα δουλειά» Σάββατο, Μάι. 12 2007 

Αυτό δήλωσε μιά φοιτήτρια στο συντάκτη του εύστοχου άρθρου της σημερινής Ελευθεροτυπίας με τίτλο «Εκλογές σαν πανηγύρι».

Στη φράση αυτή συνοψίζεται όλη η κατάντια της σύγχρονης Ελλάδας. Αν ο πρωθυπουργός είχε το πρέπον ήθος και πατριωτισμό, μετά από αυτή τη δήλωση θα διέλυε πάραυτα την ΔΑΠ και θα καλούσε και τα άλλα κόμματα να κάνουν το ίδιο.

Η κυρίαρχη διαμάχη σήμερα στην πατρίδα μας δεν είναι μεταξύ δεξιάς και αριστεράς. Όχι ότι έχουν πάψει να υπάρχουν ιδεολογικές και πολιτικές διαφορές (π.χ. κρατισμός vs φιλελευθερισμός), αλλά είναι πιστεύω δευτερεύουσας σημασίας. Με καλόπιστο διάλογο μπορούν να βρεθούν οι βέλτιστες λύσεις. Η κυρίαρχη διαμάχη σήμερα είναι μεταξύ της Ελλάδας του ρουσφετιού, του γλειψίματος, της συναλλαγής, της υποκρισίας, των κλικών, και της αρπαχτής από τη μιά μεριά, και της Ελλάδας της δημιουργίας, του μόχθου, της αξιοπρέπειας, της εντιμότητας, και της αξιοκρατίας από την άλλη. Όμως στη μάχη αυτή δεν έχουν διαμορφωθεί ευκρινή στρατόπεδα. Η διαχωριστική γραμμή τέμνει εγκάρσια τα υπάρχοντα κόμματα. Τι πρέπει λοιπόν να κάνει ο αξιοκράτης πολίτης; Τι πρέπει να ψηφίσει; Σε τι πολιτικές δράσεις να επιδοθεί;

ΕΞΩ ΤΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ !!

ΚΑΤΩ ΤΑ ΒΡΩΜΟΧΕΡΑ ΤΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ !!

«Υποχρεωτικό 6μηνο Erasmus»… προτείνει o Prodi Παρασκευή, Μάι. 11 2007 

Ο τέως Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και νυν Πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου της Ιταλίας, Romano Prodi, έκανε μια ενδιαφέρουσα δήλωση πριν λίγες μέρες απ’τη Μπολόνια, πόλη της «Διαδικασίας της Μπολόνια» σχετικά με το μέλλον του Erasmus.

Ο Πρόντι υποστηρίζει πως θα ήταν πολύ θετικό στο μέλλον η συμμετοχή στο πρόγραμμα Erasmus– που φέτος κλείνει και 20 χρόνια ζωής- να γίνει υποχρεωτική προϋπόθεση για τη λήψη ενός προπτυχιακού τίτλου. Ο φοιτητής να πρέπει να περάσει τουλάχιστον 6 μήνες σε μια άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ή των υπολοίπων συνεργαζόμενων χωρών που παίρνουν μέρος στο πρόγραμμα) φοιτώντας σε κάποιο ίδρυμα, δουλεύοντας σε μια ευρωπαϊκή εταιρεία ή/και προσφέροντας κοινωνικό έργο στην χώρα υποδοχής.

Ο ίδιος ο Πρόντι, αθεράπευτος ευρωπαϊστής, υποστηρίζει πως αν περάσει το παραπάνω μέτρο θα βοηθήσει στη γεφύρωση της σκέψης μεταξύ των πολιτών της ΕΕ και των ευκαιριών που αυτή προσφέρει, όχι μόνο για σπουδές αλλά και για κουλτούρα-εργασία. (περισσότερα…)

FAQ: Συχνές ενστάσεις κατά του h index Τετάρτη, Μάι. 9 2007 

Επειδή ακούω συχνά παρόμοια επιχειρήματα/ανησυχίες για τον h index, αποφάσισα να τα συγκεντρώσω όλα και να τα απαντήσω σε αυτό το ποστ. Σημειώνω ότι το θέμα αυτό απασχολεί πολλούς «επαγγελματίες βιβλιομέτρες» που γράφουν και άρθρα περί αυτού. Εγώ είμαι ερασιτέχνης. Το ποστ αυτό θα είναι υπό συνεχή αναθεώρηση.

1. Οι αναφορές (citations) δεν είναι αναγκαστικά ένδειξη ποιότητας.

Αυτό δεν ακούγεται συχνά αλλά ακούγεται. Έχει ειπωθεί π.χ. σε κρίσεις μελών ΔΕΠ ότι μιά δημοσίευση μπορεί να πάρει αναφορές επειδή είναι «εύληπτη», ή επειδή αυτά που λέει είναι λανθασμένα. Αντίθετα, μιά «δύσκολη» εργασία που είναι πολύ μπροστά από την εποχή της ας πούμε, δεν θα πάρει αναφορές. Η απάντησή μου είναι ότι κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά σπάνιο. Αναφορά σε μιά εργασία δε σημαίνει απαραίτητα και έγκρισή της, αλλά σημαίνει ότι ήταν αρκετά ενδιαφέρουσα για να παραπέμψει κανείς σε αυτήν. Είναι πιό τιμητικό για μιά εργασία να την επικρίνεις παρά να την αγνοήσεις τελείως. Στο κάτω κάτω, ας εξετάσει όποιος θέλει τους 400 χημικούς με τον υψηλότερο h index και ας μου πει ποιός από αυτούς είναι εκεί ενώ δεν το αξίζει. Βεβαίως, δεν υπάρχει αμφιμονοσήμαντη σχέση μεταξύ αναφορών και ποιότητας. Είναι δυνατόν μιά εργασία με περισσότερες αναφορές να μην είναι τόσο σημαντική όσο μιά άλλη με λιγότερες. Αυτό που λέμε είναι ότι υπάρχει συσχέτιση.
(περισσότερα…)

Μισθώνοντας τις υπηρεσίες της Thompson Scientific Inc. Τρίτη, Μάι. 8 2007 

Για άλλη μια φορά στη Γερμανία ολοκληρώνονται κατατάξεις αξιολόγησης των εκεί πανεπιστημιακών ιδρυμάτων από κάποιον φορέα. Οι αξιολογήσεις γίνονται είτε από κρατικά εποπτευόμενους οργανισμούς (όπως ο CHE), είτε από εκδοτικούς οίκους γενικού ενδιαφέροντος (πχ το γνωστό περιοδικό Focus).

Διαβάζοντας τη μεθοδολογία του Focus για το 2007 όπως και τα προηγουμένα έτη, βλέπω πως το συγκεκριμένο περιοδικό μίσθωσε τις υπηρεσίες της Thompson Scientific, ιδιωτική εταιρεία της Φιλαδέλφειας των ΗΠΑ γνωστή για το Institute for Scientific Information (ISI) και το τεράστιο ευρετήριο αναφορών (citation index) επιστημονικών δημοσιεύσεων που κατέχει. Ουσιαστικά το Focus ζήτησε απ’την παραπάνω εταιρεία να κάνει τη χρονοβόρα διεργασία της δημιουργίας ενός ειδικού καταλόγου αναφορών δημοσιεύσεων, εργασιών κι ανακοινώσεων των καθηγητών αποκλειστικά για τα γερμανικά πανεπιστήμια.

Τα ερωτήματα είναι:

  • Γιατί δεν κάνει κι ένα ελληνικό περιοδικό ή εφημερίδα μια παρόμοια προσέγγιση;
  • Γιατί δεν κάνει μια απόπειρα το ίδιο το ελληνικό Υπουργείο Παιδείας μέσω σύμπραξης με την Thompson Scientific για τη δημιουργία ενός αποκλειστικού ελληνικού δικτύου indexing (επιλέγοντας τα περιοδικά που θέλει απ’τα διεθνή) ή τέλος πάντων ένα ευρετήριο αξιολόγησης Ελλήνων ερευνητών;

Ωσότου να γίνει αυτό θα πρέπει να κάνουμε εμείς οι ίδιοι χειροκίνητα και χρονοβόρα τις απαραίτητες αντικειμενικές μετρήσεις. Όπως και να’χει το πράγμα η αρχή- με την αξιέπαινη ατομική πρωτοβουλία του Θέμη- έχει γίνει και μπορείτε να τη βρείτε στα παρακάτω δύο URLs που οδηγούν στην πρώτη εν γνώσει μας ανεξάρτητη αξιολόγηση ελληνικών Τμημάτων ΑΕΙ:

http://axiologisi.info και http://gu-ranking.info

(χρησιμοποιήστε όποιο απ’τα δύο προτιμάτε για σύνδεση απ’τις προσωπικές σας ιστοσελίδες και blogs)

Βιβλιομετρική αξιολόγηση/κατάταξη των ελληνικών τμημάτων Χημείας Δευτέρα, Μάι. 7 2007 

Η μεθοδολογία είναι παρόμοια με αυτήν που ακολουθήθηκε για την κατάταξη των τμημάτων Χημικών Μηχανικών. Για κάθε μέλος ΔΕΠ καταγράφτηκε ο συνολικός αριθμός δημοσιεύσεων/περιλήψεων στο Web of Science και ο δείκτης h (ο αριθμός των δημοσιεύσεων που έχουν η κάθε μία τουλάχιστον τον ίδιο αριθμό από αναφορές, βλ. εδώ). Ο δείκτης αυτός αντανακλά την ποσότητα και ποιότητα του συνολικού έργου ενός ερευνητή, οπουδήποτε κι αν αυτό πραγματοποιήθηκε (στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό). Επομένως αυξάνεται με την ηλικία του ερευνητή. Ο εφευρέτης του (Hirsch) συνέστησε ενδεικτικά για ερευνητικά πανεπιστήμια h>12 για μονιμότητα/προαγωγή σε αναπληρωτή καθηγητή και h>18 για προαγωγή σε τακτικό καθηγητή. Σημειώνεται ότι κάθε δημοσίευση πιστώνεται εξίσου σε όλους τους συγγραφείς της. Αυτό μπορεί να υπερτιμά την ερευνητική παραγωγή ενός επιστήμονα με πολλές συνεργασίες ή ενός τμήματος όπου πολλά μέλη έχουν κοινές δημοσιεύσεις. Είναι αυτονόητο ότι η παρακάτω κατάταξη αφορά μόνο το ερευνητικό και όχι το διδακτικό έργο.
(περισσότερα…)

Λίβελλος: Γιώργος Μπαμπινιώτης Κυριακή, Μάι. 6 2007 

Διαφωνίες με τον κ. Μπαμπινιώτη έχω εκφράσει πολλές κατά καιρούς. Αλλά το τελευταίο άρθρο του στο σημερινό Βήμα με τίτλο«Πανεπιστήμια ή Επαγγελματικές Σχολές» με εξόργισε πραγματικά. Σε αυτό το άρθρο ο κ. Μπαμπινιώτης, εκτός που αναμασάει τα γνωστά και τετριμμένα περί παιδείας ως αυτοσκοπό, γράφει και το εξής βαρύγδουπο:

«Διδασκαλία χωρίς έρευνα είναι αδιανόητη»

Πρώτα από όλα, αυτό δεν είναι σωστό. Υπάρχουν πάμπολλα κολέγια στην Αμερική που παρέχουν αξιόλογη τριτοβάθμια Παιδεία (με όλη τη σημασία της λέξης) χωρίς οι διδάσκοντες σε αυτά να επιδίδονται σε έρευνα. Ασφαλώς το «ερευνητικό πανεπιστήμιο» όπου συνυπάρχουν η διδασκαλία και η έρευνα είναι το ιδανικό. Αλλά δεν είναι καθόλου «αδιανόητο» να υπάρχει το ένα χωρίς το άλλο στο προπτυχιακό επίπεδο.

Όμως το εξοργιστικό στην υπόθεση είναι η υποκρισία του κ. Μπαμπινιώτη. Κι αυτό γιατί ο ίδιος έχει ΜΗΔΕΝ ερευνητικό έργο! Λοιπόν, ο κ. Μπαμπινιώτης είναι γλωσσολόγος. Ας ψάξουμε τις δημοσιεύσεις του. Το Web of Science δείχνει 5 δημοσιεύσεις με ΜΗΔΕΝ αναφορές:
(περισσότερα…)

« Προηγούμενη σελίδα