Είναι ενδιαφέρουσα η συζήτηση που άνοιξε με αφορμή τις δηλώσεις του κ. Πάγκαλου στην τηλεόραση της ΝΕΤ. Τι δήλωσε λοιπόν ο κ. Πάγκαλος: «Όταν λες ο νόμος δεν θα εφαρμοστεί ή όταν λες ότι νόμος είναι το δίκαιο του εργάτη, δηλαδή το δίκαιο της συγκεκριμένης διαδήλωσης, δηλαδή του κόμματος που πλαισιώνει αυτή τη συγκεκριμένη διαδήλωση και την εμπνέει, τότε αυτό είναι κατάλυση της Δημοκρατίας. Σημαίνει ότι οι δύο σχηματισμοί της Ακρας Αριστεράς στο Κοινοβούλιο -το ΚΚΕ και ο ΣΥΝ- δεν έχουν ακόμη καταλάβει με τα τόσα χρόνια που πέρασαν τι σημαίνει Κοινοβουλευτική Δημοκρατία και δεν την έχουν πλήρως αποδεχτεί.»

Οι δηλώσεις αυτές σήκωσαν θύελλα. Η κ. Παπαρήγα δήλωσε: «Το ΚΚΕ υποστηρίζει το δικαίωμα του λαού να αντιπαλεύει την εφαρμογή, ακόμα και να καταργεί τους αντιλαϊκούς νόμους. Αν ο λαός δεν αγωνιζόταν για το δίκιο του, η Ελλάδα θα βρισκόταν στην εποχή της Οθωμανικής αυτοκρατορίας». Μιάν άλλη οπτική γωνία παρουσιάζει ο κ. Κατσιμάρδος στο Έθνος, που λέει ότι επειδή ο νόμος είναι αντισυνταγματικός ο λαός έχει καθήκον να μην τον εφαρμόσει. Αλλά και ο κ. Τσίχλιας στην Καθημερινή είναι επικριτικός: «Οσοι στοιχίζονται πίσω από την τοποθέτησή του περί δημοκρατίας και νόμων και εναντίον κάθε αμφισβήτησής τους, στην ουσία αρνούνται τη δυνατότητα της κοινωνίας, δυναμικά να επηρεάζει και ν’ αλλάζει τις πολιτικές και τους νόμους. Τα κοινοβούλια όμως που λειτουργούν ερήμην των κοινωνιών είναι απλώς φαντάσματα.»

Οι παραπάνω δηλώσεις δείχνουν ότι όχι μόνο τα κόμματα της αριστεράς αλλά και πολλοί σχολιαστές τελούν σε σύγχυση όσον αφορά την υφή της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Προσωπικά, συμφωνώ απόλυτα με τις δηλώσεις του κ. Πάγκαλου. Η έκκληση της ΠΟΣΔΕΠ στα πανεπιστημιακά όργανα να μην εφαρμόσουν το νόμο και η υποστήριξη αυτής της θέσης από τα κόμματα της αριστεράς είναι προκλητικά αντιδημοκρατική. Η ΠΟΣΔΕΠ και οποιοσδήποτε άλλος έχει κάθε δικαίωμα να προσφύγει στο ΣτΕ αν θεωρεί ότι ο νόμος είναι αντισυνταγματικός. Αν ο νόμος έχει πρακτικά προβλήματα στην εφαρμογή του και καταστεί από μόνος του ανενεργός, αυτό είναι άλλο θέμα. Αλλά κανείς δεν έχει το δικαίωμα να περιφρονεί τη Βουλή και να αμφισβητεί το δικαίωμα της να νομοθετεί.

Ας απαντήσουμε ένα προς ένα στα επιχειρήματα των επικριτών του κ. Πάγκαλου.

1. Κανείς δεν αμφισβήτησε το δικαίωμα της κοινωνίας να διεκδικεί και να προσπαθεί να επηρεάζει την πολιτική ηγεσία (αυτό άλλωστε κάνουμε και στο παρόν ιστολόγιο). Κανείς δεν απαγόρευσε τα συλλαλητήρια, την αρθρογραφία στον τύπο, ή την ενίσχυση εκείνων των πολιτικών που συμφωνούν με τις ιδέες μας. Όμως υπάρχει μιά σαφής διαχωριστική γραμμή μεταξύ διεκδίκησης και μη εφαρμογής των νόμων. Ένας νόμος μπορεί να καταργηθεί μόνο από την Βουλή. Ήδη το ΠΑΣΟΚ δήλωσε ότι θα καταργήσει το νόμο αν εκλεγεί κυβέρνηση. Ας βοηθήσουν λοιπόν το ΠΑΣΟΚ να εκλεγεί όσοι αντιτίθενται στο νόμο.

2. Η συνταγματικότητα ενός νόμου κρίνεται από το ΣτΕ, όχι από τον κάθε πολίτη χωριστά. Πάω στοίχημα ότι σε οποιονδήποτε νόμο υπάρχουν διατάξεις που κάποιος θα μπορούσε να εκλάβει ως αντισυνταγματικές. Αυτό δεν μας νομιμοποιεί να τον παραβιάσουμε.

3. Η υποχρέωση για υπακοή στους νόμους σαφώς αίρεται υπό συνθήκες στέρησης πολιτικών δικαιωμάτων, όπως σε περιπτώσεις ξένης κατάκτησης ή δικτατορίας. Άλλο κατάληψη της Νομικής το 1973, άλλο κατάληψη της Νομικής το 2007. Φυσικά αυτό αφορά τους νόμους που έχουν σχέση με τα πολιτικά δικαιώματα, και όχι αυτούς του κοινού ποινικού δικαίου (π.χ. δεν μπορείς να ληστέψεις το γείτονά σου ως διαμαρτυρία για μιά δικτατορία).

4. Στην ιστορία υπήρξαν παραδείγματα όπου κάποιος σκόπιμα παραβίασε ένα νόμο που θεώρησε άδικο και αυτό συντέλεσε στην αλλαγή του νόμου και στην πρόοδο της κοινωνίας. Τέτοια παραδείγματα υπήρξαν π.χ. στην Αμερική στη δεκαετία του 60 (civil disobedience). Όταν η Ρόζα Πάρκς κάθησε σε θέση του λεωφορείου που προορίζονταν για λευκούς, παραβίασε έναν άδικο νόμο. Το έκανε γνωρίζοντας ότι θα υποστεί κυρώσεις. Και τις υπέστη! Το γεγονός αυτό φυσικά τράβηξε την προσοχή και τη συμπάθεια του κοινωνικού συνόλου και της δικαιοσύνης με αποτέλεσμα σε μερικά χρόνια αυτοί οι ρατσιστικοί νόμοι να καταργηθούν. Και σήμερα στην Αμερική οι παραβάτες των νόμων κατανοούν ότι θα υπάρξουν κυρώσεις και μάλιστα τις ΕΠΙΔΙΩΚΟΥΝ. Δηλαδή, όταν ένας διαδηλωτής σκόπιμα παραβιάζει τις οδηγίες της αστυνομίας, συλλαμβάνεται! Αυτό απέχει παρασάγγες από τα τεκταινόμενα στην Ελλάδα, όπου οι διαμαρτυρόμενοι απαιτούν να παραβιάζουν τους νόμους ΑΤΙΜΩΡΗΤΑ και μάλιστα καταγγέλλουν την επιβολή κυρώσεων ως «ποινικοποίηση των αγώνων» τους. Στην Ελλάδα οι «αγωνιστές» απαιτούν να «αγωνίζονται» χωρίς κόστος: όχι μόνο καμία ποινική δίωξη για παράβαση νόμων, αλλά ούτε καν και ακαδημαϊκό κόστος (π.χ. απώλεια της εξεταστικής περιόδου). Κι έτσι ο «αγώνας» εκφυλίζεται σε μιά αυταρχική επίδειξη «τσαμπουκά». Κανείς δεν διανοείται ότι μπορεί να έχει και άδικο!

Διά ταύτα:

α) Σε μη δημοκρατικά καθεστώτα, η παραβίαση των νόμων είναι θεμιτή στο βαθμό που σχετίζεται με τον αγώνα για πολιτικά δικαιώματα.
β) Σε μιά δημοκρατία όλοι οφείλουν να σέβονται τους νόμους του κράτους και η πολιτεία έχει την υποχρέωση να επιβάλει κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασής τους. Πρέπει κάποτε να μπει τέρμα στην ασυδοσία και την ατιμωρησία στην Ελλάδα έστω κι αν οι παραβάσεις γίνονται με «ευγενείς» στόχους.
γ) Η διαμαρτυρία εναντίον ενός νόμου που θεωρείται άδικος ή εσφαλμένος οφείλει κατ’ αρχήν να γίνεται με ΛΟΓΟ και ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ. Διαδηλώσεις, αρθρογραφία, lobbying, είναι θεμιτοί τρόποι δράσης.
δ) Σε εξαιρετικές περιπτώσεις που κάποιος διαμαρτυρόμενος αποφασίσει να παραβιάσει έναν νόμο (π.χ. κατάληψη δημόσιου κτιρίου), θα πρέπει να είναι πρόθυμος να υποστεί και τις συνέπειες.

Advertisements