Από το «προσχέδιο για ριζικά νέο νόμο πλαίσιο».

4. ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ (2)

Κάθε πανεπιστήμιο ή ομάδα πανεπιστημίων (η ομαδοποίηση θα αποφασιστεί από το ΕΣΤΕ) εποπτεύεται από ένα Συμβούλιο Επιτρόπων (ΣΕ). Κάθε ΣΕ αποτελείται από 17 μέλη. 10 μέλη προτείνονται από τον/την Υπουργό Παιδείας και εγκρίνονται με αυξημένη πλειοψηφία δύο τρίτων από τη Βουλή. Τα υπόλοιπα μέλη εκλέγονται από το ίδιο το ΣΕ και μπορεί να είναι πανεπιστημιακοί διεθνούς κύρους, επιτυχημένοι επιχειρηματίες, ή άλλα εξέχοντα στελέχη της ελληνικής κοινωνίας. Τα μέλη του ΣΕ δεν μπορούν να είναι διδάσκοντες ή διοικητικά στελέχη των ιδρυμάτων που αυτό εποπτεύει. Η θητεία όλων των μελών διαρκεί 7 χρόνια, με δυνατότητα μιάς ανανέωσης. Κατά την πρώτη συγκρότηση του οργάνου οι θητείες των μελών του κυμαίνονται από 2 έως 7 χρόνια και κατανέμονται με κλήρο. Τα μέλη του ΣΕ υπηρετούν αμισθί. Τα έξοδα μετακίνησης και διαμονής τους καλύπτονται από τον προϋπολογισμό των ιδρυμάτων που εποπτεύουν. Το ίδιο άτομο δε μπορεί να υπηρετεί σε περισσότερα από δύο ΣΕ. Τα μέλη του ΣΕ δεν επιτρέπεται να έχουν σύγκρουση συμφερόντων με τα ιδρύματα που αυτό εποπτεύει, δηλαδή να έχουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τις αποφάσεις που λαμβάνει το ΣΕ (π.χ. δεν μπορούν να πωλούν εμπορεύματα στο πανεπιστήμιο κτλ).

Στα ιδρύματα που εποπτεύει, το ΣΕ:

α) Έχει την ανώτατη εξουσία, δηλαδή να εγκρίνει ή να απορρίπτει κάθε απόφαση της διοίκησης
β) Εκλέγει τον πρύτανη και επιβλέπει την εκτέλεση των καθηκόντων του
γ) Εγκρίνει τη δημιουργία νέων τμημάτων ή σχολών ή το κλείσιμο/συγχώνευση άλλων
δ) Εγκρίνει εκλογές και προαγωγές διδακτικού προσωπικού
ε) Εγκρίνει τον εσωτερικό κανονισμό τους
στ) Συντάσσει με τη συνεργασία της διοίκησης του ιδρύματος και υποβάλλει στο ΥΠΕΠΘ τετραετές ακαδημαϊκό-αναπτυξιακό πρόγραμμα (βλ. Προσχέδιο ΥΠΕΠΘ, Α. 5)
….

Όργανα του ΣΕ είναι ο πρόεδρος, τον οποίο επιλέγει ο Υπουργός Παιδείας από τα μέλη του ΣΕ, ο αντιπρόεδρος, και ο γραμματέας, οι οποίοι εκλέγονται από την ολομέλεια. Το ΣΕ συντάσσει λεπτομερή κανονισμό λειτουργίας του. Η ολομέλεια του ΣΕ συνέρχεται σε τακτά χρονικά διαστήματα, τουλάχιστον τέσσερις φορές το χρόνο, για να επιτελέσει το έργο της. Επανειλημμένες αδικαιολόγητες απουσίες από μέλος του ΣΕ όπως και διαπίστωση σύγκρουσης συμφερόντων κινούν διαδικασία απομάκρυνσης του από τον Υπουργό Παιδείας, η οποία πρέπει να εγκριθεί από πλειοψηφία 2/3 της Βουλής.

Υποσημείωση: (2) ΣΕ είναι μετάφραση του αμερικανικού Board of Trustees. Τα ΣΕ στην Αμερική είναι ο βασικός τρόπος με τον οποίο επιτυγχάνεται η ανεξαρτησία των δημοσίων πανεπιστημίων από την πολιτική εξουσία. Οι πολιτικοί δεν αναμειγνύονται άμεσα στην επίβλεψη των πανεπιστημίων, αλλά την αναθέτουν σε άτομα της εμπιστοσύνης τους, τα οποία οι ίδιοι διορίζουν (στα ιδιωτικά πανεπιστήμια τα υπάρχοντα μέλη του ΣΕ εκλέγουν τα νέα μέλη κι έτσι είναι εντελώς ανεξάρτητα από την πολιτεία). Τα πλεονεκτήματα των ΣΕ με τη μορφή που προτείνεται είναι: α) η μακρόχρονη θητεία των μελών των ΣΕ εξασφαλίζει τη συνέχεια της εκπαιδευτικής πολιτικής σε περίπτωση που αλλάξει η κυβέρνηση ή το πρόσωπο του Υπουργού Παιδείας β) ψηφοθηρικές πολιτικές αποδυναμώνονται, γ) συντεχνιακές πιέσεις καθιστώνται λιγότερο αποτελεσματικές δ) η αυξημένη πλειοψηφία στη Βουλή επιβάλλει διακομματική συναίνεση και ενισχύει την αξιοκρατία. Το τελευταίο που χρειάζεται η ανώτατη παιδεία είναι συμβούλια από κομματικούς εγκάθετους.

Ένα ερώτημα είναι αν θα έπρεπε το κάθε ίδρυμα να έχει το δικό του ΣΕ. Το μικρό μέγεθος πολλών ελληνικών πανεπιστημίων ίσως δεν δικαιολογεί κάτι τέτοιο. Θα μπορούσαν και ομάδες ιδρυμάτων να διοικούνται από ένα ΣΕ. Π.χ., μιά πιθανή ομαδοποίηση είναι η εξής: α) ΕΚΠΑ και Μετσόβιο , β) ΑΠΘ και Μακεδονίας, γ) Πανεπιστήμιο και Πολυτεχνείο Κρήτης, δ) Πανεπιστήμια Θράκης και Αιγαίου, ε) Πάτρας, Πελοποννήσου, Ιόνιο, και Ανοικτό, στ) Ιωαννίνων, Θεσσαλίας, και Δυτικής Μακεδονίας, ζ) Πειραιώς, Γεωπονικό, Οικονομικό, Χαροκόπειο, Πάντειο, και Καλών Τεχνών, η) όλα τα ΤΕΙ. Η παραπάνω ομαδοποίηση απαιτεί 8 ΣΕ.

Advertisements