Πανεπιστήμια-επιχειρήσεις: η καλή και η κακή πλευρά Δευτέρα, Φεβ. 26 2007 

Αν και υποστηρίζω την εμπορευματοποίηση (commercialization) των ανακαλύψεων στα πανεπιστήμια μέσω ευρεσιτεχνιών, start-up εταιριών, κτλ, δίνω και κάποιο δίκιο στις απόψεις που περιέχονται στην παρακάτω επιστολή στο Chemical and Engineering News της 19 Φεβ.:

Universities Are Not Businesses

The article on the workshop «Enhancing Innovation & Competitiveness through Investments in Federal Research» contained the most delicious irony in the words of Rohm and Haas Chief Technology Officer Gary Calabrese: «U.S. academic institutions are acting too much like for-profit companies» (C&EN, Dec. 18, 2006, page 41). For decades, I have heard complaints that universities are not run enough like businesses and have useless major departments and ivory tower professors. Now, with the Bayh-Dole Act as an incentive to patent research results and with investment funds willy-nilly helping professors start companies, industry must actually compete and pay market prices for what they once took gratis. Horrors! Yet, in a sense that I doubt he intended, Calabrese is absolutely right. It was bad enough when some researchers, to maintain their lead over the competition, would leave key items out of their experiments (or worse, avoid presenting them altogether through communications never followed by a full paper). Now, publication is also delayed until the patent is filed. Sometimes, the patent is the only source of experimental detail, rarely meeting the standards required by major journals. And how many graduate students’ and postdocs’ careers are delayed, or short-circuited entirely, because their adviser-would-be-entrepreneur delays publication further or won’t let them publish some of their findings at all? We see universities refusing to license patents on a nonexclusive basis to small companies that want to sell research quantities of materials because the university can get more money from a big pharmaceutical company through an exclusive license. We even see professors suing their former universities for patent infringement for using their inventions for teaching or research purposes (C&EN, May 26, 2003, page 21).
(περισσότερα…)

Advertisements

Εκλογή πρύτανη από Συμβούλιο Δευτέρα, Φεβ. 26 2007 

Σημειώνω απόσπασμα από άρθρο του καθηγητή Εμμ. Μικρογιαννάκη στη χθεσινή Απογευματινή:

«Το πανεπιστήμιο δεν μπορεί να διοικηθεί από δεσμίους σε ένα καθεστώς πλήρους «ανεπιπληξίας» (Απαγορεύεται και η απλή επίπληξη στο φοιτητή. Επιτρέπεται το αντίθετο.) Η αποδοχή του συστήματος όπου ο πρύτανης ορίζεται από ακαδημαϊκό συμβούλιο έχει αποδειχθεί ότι είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος να διοικηθεί πράγματι το Πανεπιστήμιο, να επιβληθεί τάξη και να επαναπροσδιορισθεί το άσυλο»

Είναι η δεύτερη φωνή μετά τον κ. Τσούκα που υποστηρίζει εκλογή του πρύτανη από συμβούλιο (φαντάζομαι εννοεί κάτι σαν Board of Trustees). Ελπίζω να πληθύνουν και άλλο οι φωνές αυτές γιατί πραγματικά είναι η καλύτερη λύση.

Η σοφία του λαού και η ατολμία (ιδιοτέλεια;) του πολιτικού συστήματος Κυριακή, Φεβ. 25 2007 

Έχω ακούσει από διάφορες πλευρές ότι οι θέσεις μου για τα πανεπιστήμια είναι ακραίες, πολύ προχωρημένες για την Ελλάδα. Όντως, σε σύγκριση με τα περισσότερα άρθρα που βλέπουμε στον τύπο, είναι. Εξετάζοντας όμως τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης της Καθημερινής, διαπιστώνω ότι σε ΟΛΑ τα ερωτήματα συμπλέω με την πλειοψηφία! Επομένως, άλλοι είναι εκτός του mainstream. Ακούστε αποτελέσματα:

Το 79% θεωρεί ότι απαιτούνται μεγάλες ή πολύ μεγάλες αλλαγές
Το 42% πιστεύει ότι το νομοσχέδιο του ΥΠΕΠΘ προωθεί μικρές ή πολύ μικρές αλλαγές
Το 53% πιστεύει ότι το νομοσχέδιο κινείται στη σωστή ή μάλλον σωστή κατεύθυνση
Το 66% δηλώνει μη ικανοποιημένο από τους χειρισμούς της υπουργού Παιδείας
Το 56% είναι μάλλον υπέρ της αυτοτέλειας
Το 32% (πλειοψηφεί!) πιστεύει ότι ούτε το ΠΑΣΟΚ ούτε η ΝΔ μπορεί να κάνει τις αλλαγές που χρειάζονται στην Παιδεία
Το 51% δεν πιστεύει στη δυνατότητα διακομματικής συναίνεσης
Το 70% απορρίπτει τις καταλήψεις ως μέσο αγώνα (παλαιότερη δημοσκόπηση)

Ποιός μπορεί να πει ότι ο λαός αυτός δεν αξίζει κάτι καλύτερο ;

Τα θεμέλια και τα κεραμίδια Σάββατο, Φεβ. 24 2007 

Ακούγεται συχνά το επιχείρημα ότι η αναβάθμιση της Παιδείας δεν θα έπρεπε να αρχίσει από το Πανεπιστήμιο αλλά από το νηπιαγωγείο, διαφορετικά θα ήταν σαν να προσπαθούμε να χτίσουμε σπίτι ξεκινώντας από τα κεραμίδια. Η αναλογία αυτή, πέρα από το ότι χρησιμοποιείται συχνά ως υπεκφυγή για να καθυστερήσουν ή να ματαιωθούν οι μεταρρυθμίσεις στα ΑΕΙ, είναι λανθασμένη: αγνοεί ότι το πανεπιστήμιο επανατροφοδοτεί την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση με τουλάχιστον δύο τρόπους:

α) οι νηπιαγωγοί, δάσκαλοι, και καθηγητές μέσης εκπαίδευσης εκπαιδεύονται στο πανεπιστήμιο. Αν αυτό παράγει εκπαιδευτικούς ανεπαρκούς κατάρτισης, καμία αναβάθμιση της κατώτερης εκπαίδευσης δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί.

β) οι πανεπιστημιακοί παίζουν καίριο ρόλο στην διαμόρφωση της εκπαιδευτικής πολιτικής. Π.χ., οι διοικήσεις των πανεπιστημίων έχουν σημαντικό λόγο στις εισαγωγικές εξετάσεις*. Τα σχολικά βιβλία γράφονται από πανεπιστημιακούς. Αν στον πανεπιστημιακό χώρο επικρατεί μετριοκρατία και νωθρότητα, αυτή επηρεάζει καίρια και την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Για τους παραπάνω λόγους η μεταρρύθμιση του πανεπιστημίου προέχει. Κανείς δεν μας εμποδίζει να σκεπτόμαστε ταυτόχρονα και παρεμβάσεις στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με πρώτη και κύρια την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών.

—-
* Είναι αυτές που φαίνεται να προτείνουν ανοησίες σαν τις παρακάτω (Έθνος):

«Γνωστοί καθηγητές, καθώς και μελετητές των εκπαιδευτικών πραγμάτων, υποστηρίζουν ότι αν δεν καταργηθεί ο θεσμός των εισαγωγικών εξετάσεων, ώστε να «αναπνεύσει» το σύστημα από το βραχνά των φροντιστηρίων και να ανασυγκροτηθεί η εξαιρετικά χαμηλού επιπέδου δευτεροβάθμια εκπαίδευση στην Eλλάδα, δεν πρόκειται ν αλλάξει ουσιαστικά η κατάσταση. Aυτή, λένε, θα ήταν μία πραγματική μεταρρύθμιση…»

Άρθρο 16: so far, so good Παρασκευή, Φεβ. 23 2007 

Από ότι κατάλαβα διαβάζοντας τις σημερινές εφημερίδες η ψηφοφορία για την αναθεώρηση του συντάγματος έγινε κατά άρθρο, όχι κατά παράγραφο. Έτσι, υποθέτω ότι ολόκληρο το άρθρο 16 ετέθη υπό αναθεώρηση, και όχι μόνο οι διατάξεις περί ιδιωτικών πανεπιστημίων. Κι έτσι έχουμε την ιδανική εξέλιξη: ΚΑΙ όλο το άρθρο υπό αναθεώρηση ΚΑΙ ανάγκη αυξημένης πλειοψηφίας στην επόμενη βουλή. Η ανάγκη συνεργασίας των δύο κομμάτων θα συμβάλλει (θεωρητικά) στην ποιότητα του τελικού αποτελέσματος. Αρκεί να μην εμμείνει το ΠΑΣΟΚ στην θέση του περί επανέναρξης της διαδικασίας αναθεώρησης. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι ένας εντατικός, νηφάλιος διάλογος για το ποιό πρέπει να είναι το περιεχόμενο του νέου άρθρου. Ας τεθούν όλα τα θέματα στο τραπέζι. Να γίνει σοβαρή δουλειά που να εμπνέεται από μακροπρόθεσμο όραμα και όχι από συγκυριακές μικροπολιτικές τακτικές. Μπορεί να το καταφέρει αυτό το πολιτικό μας σύστημα;

Σύγκρουση συμφερόντων στην επιλογή συγγραμμάτων Πέμπτη, Φεβ. 22 2007 

Το παρακάτω άρθρο έχει ενδιαφέρον:

Colleges review ethics of textbook selection
Colleges are grappling with how to balance conflict-of-interest policy with professors’ authority to choose textbooks. Prices have tripled in 20 years.

Το άρθρο αναφέρεται κυρίως σε «δώρα» από εκδότες προς καθηγητές με στόχο την εξασφάλιση της εύνοιας τους στην υιοθέτηση των βιβλίων τους. Αυτό δεν έχει εφαρμογή στην Ελλάδα, αλλά διαβάστε και το παρακάτω:

«MDC’s textbook policy, like some from other colleges, deals only with potential conflicts arising from books written by professors, who may not participate in selecting their own books»

Αν και το καθεστώς όσον αφορά τα συγγράμματα είναι πολύ διαφορετικό στην Αμερική από ότι στην Ελλάδα, η δυνατότητα καταχρηστικής κερδοσκοπίας υπάρχει και στα δύο συστήματα. Στην Ελλάδα τα συγγράμματα παράγονται δαπάνη του κράτους χωρίς να προηγείται καμία επιστημονική αξιολόγηση. Ένας καθηγητής που διδάσκει ένα πολυπληθές μάθημα μπορεί εύκολα να κερδίσει σημαντικά ποσά γράφοντας και διανέμοντας ένα βιβλίο χαμηλής ποιότητας.

Η όλη συζήτηση κατά του «ενός και μοναδικού συγγράμματος» είναι σε λάθος κατεύθυνση. Το «ένα σύγγραμμα» δεν είναι πρόβλημα, τουλάχιστον στις θετικές επιστήμες, αρκεί το σύγγραμμα αυτό να είναι καλό. Αν πρόκειται για φιλοσοφία ή πολιτικές επιστήμες, εκεί ναι, ίσως είναι απαράδεκτο να διαβάζει κανείς από ένα βιβλίο.

Οι προβλέψεις του νομοσχεδίου του ΥΠΕΠΘ είναι μάλλον πρόχειρες και ανεπαρκείς. Θα κληθούν οι φοιτητές να επιλέξουν οι ίδιοι τα συγγράμματα που θα λάβουν δωρεάν. Αυτό είναι καλό, αλλά με ποιά βάση θα κάνουν οι φοιτητές την επιλογή τους αν δεν προηγηθεί αξιολόγηση των συγγραμμάτων; Αν δουν οι φοιτητές ότι μεταξύ των προτεινόμενων βιβλίων υπάρχει και βιβλίο του διδάσκοντος, δεν θα οδηγηθούν να επιλέξουν αυτό σκεπτόμενοι ότι αυτό θα ακολουθήσει ο διδάσκων και επομένως θα είναι πιό χρήσιμο στις εξετάσεις;

Διημερίδα της πρωτοβουλίας πανεπιστημιακών Πέμπτη, Φεβ. 22 2007 

H Πρωτοβουλία της «Μεταρρύθμισης για την Αναβάθμιση του Δημόσιου Πανεπιστημίου» οργανώνει διημερίδα –σύσκεψη εργασίας την Παρασκευή 23 και Σάββατο 24 Φεβρουαρίου 2007 στην αίθουσα Κωστή Παλαμά του Πανεπιστημίου Αθηνών (Ακαδημίας και Σίνα) με τίτλο «Αναβάθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου: στόχοι και προϋποθέσεις».

Στόχος της διημερίδας είναι η εκτίμηση της νέας κατάστασης με την κατάθεση του νέου νόμου πλαίσιο για τα πανεπιστήμια και η ανταλλαγή απόψεων μεταξύ Πανεπιστημιακών για τους όρους ουσιαστικής αναβάθμισης του δημόσιου πανεπιστημίου. Για τον σκοπό αυτό, στις τρεις συνεδρίες που έχουν προγραμματιστεί, έχουν κληθεί να συμμετάσχουν με σύντομες παρεμβάσεις τους πολλοί πανεπιστημιακοί ώστε να καλυφθεί ένα ευρύ πεδίο θεμάτων.
(περισσότερα…)

Το σχέδιο νόμου για τα Πανεπιστήμια Τρίτη, Φεβ. 20 2007 

Εδώ.

Μεταξύ των άρθρων 8 (παρ 1,2,3) και της παρ. 2 του άρθρου 22 υπάρχει κάποια αντίφαση (υποθέτω εκ παραδρομής, όχι δικαιολογημένης μετά από τόσους μήνες κυοφορίας).

Κατά τα άλλα, γενικά προς τη σωστή κατεύθυνση σε αρκετά σημεία. Η νέα διάταξη περί ασύλου προβλέπω ότι δεν θα έχει καμμιά επίπτωση στο κλίμα ανομίας που επικρατεί. Οι διατάξεις περί εκλογών των πρυτανικών αρχών διατηρούν το μοναδικής ελληνικής πρωτοτυπίας σύστημα, αλλά το βελτιώνουν οριακά. Το άρθρο 14, κυρίως οι παράγραφοι 2-4, έχει ενδιαφέρον. Απορεί κανείς γιατί χρειάζεται να ρυθμίζει το προφανές ο νομοθέτης, αλλά εδώ είμαστε.

Ισπανικά πανεπιστήμια: τα ίδια προβλήματα με μας Κυριακή, Φεβ. 18 2007 

Το παρακάτω άρθρο και επιστολές είναι από το Nature (10 Nov 2006 & 2 Feb 2007). Ίδια προβλήματα με εμάς: αναξιοκρατία, εσωστρέφεια, inbreeding, φωτογραφικές προκηρύξεις, κτλ. Επίσης κοινός είναι ο προβληματισμός για το πώς η αυτοτέλεια πρέπει να συνοδεύεται από υπευθυνότητα και λογοδοσία. Μου άρεσε ιδιαίτερα το τελευταίο γράμμα που τονίζει ότι η ύπαρξη κινήτρων για αξιοκρατία είναι πολύ πιό αποτελεσματική από τη θέσπιση λεπτομερών διαδικασιών, αυτό δηλαδή που γίνεται και στην Ελλάδα.

(περισσότερα…)

Το πόρισμα των 14 πανεπιστημιακών εξωτερικού Σάββατο, Φεβ. 17 2007 

Το παρακάτω είναι από την ιστοσελίδα διαλόγου του ΥΠΕΠΘ. Τοποθετήθηκε κατά λάθος κάτω από την ταμπέλα «πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση»

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Η ευρωπαϊκή προοπτική των Ελληνικών Πανεπιστημίων
The European target of Greek university education

Astir Vouliagmeni Hotel Nafsika

Αθήνα, 21 Νοεμβρίου 2006

Εισαγωγικά

Με βάση τη συλλογική εμπειρία τους σε ξένα και Ελληνικά Πανεπιστήμια, οι υπογραφόμενοι κάνουν τις ακόλουθες παρατηρήσεις σχετικά με τα Ελληνικά Πανεπιστήμια
(περισσότερα…)

Επόμενη σελίδα: »