Για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της σύγχυσης που επικρατεί: Δημοσιογράφος της Απογευματινής ρωτάει τον Πάνο Παναγιωτόπουλο αν «θα υπάρξουν ιδιώτες που θα θελήσουν να επενδύσουν σε μη-κερδοσκοπικά ιδρύματα». Μα καλά, μη-κερδοσκοπικό σημαίνει ότι οποιαδήποτε «κέρδη» επανεπενδύονται στο ίδιο το ίδρυμα, δε μοιράζονται σε «μετόχους». Άρα δεν είναι δυνατόν κανείς να «επενδύσει» σε κάτι όταν δεν θα έχει τη δυνατότητα να βγάλει κέρδος. Αυτό δεν είναι επένδυση, είναι δωρεά. Το γεγονός ότι ο Παναγιωτόπουλος δεν διόρθωσε τη δημοσιογράφο δείχνει ότι και αυτός δεν καταλαβαίνει καλά καλά τη διαφορά.

Άλλο, από τον Ρουσόπουλο: «εμείς δε μιλήσαμε ποτέ για ιδιωτικά πανεπιστήμια, αλλά μόνο για μη-κρατικά». Φαίνεται ότι για αυτόν «ιδιωτικό» σημαίνει «κερδοσκοπικό». Αυτή είναι μιά μάλλον διαφορετική χρήση του όρου. Αν είναι έτσι, τότε καμία αναθεώρηση του άρθρου 16 δεν είναι απαραίτητη αφού το σύνταγμα απαγορεύει τα ιδιωτικά («Η ίδρυση πανεπιστημίων από ιδιώτες απαγορεύεται»).

Ακούστηκε και αυτό (δε θυμάμαι που): το Χάρβαρντ λέει δεν είναι ιδιωτικό, είναι δημόσιο. Μάλλον με την έννοια ότι δεν είναι ιδιοκτησία κανενός. Επίσης, Αλέξης Καλοκαιρινός στα Νέα: «Γίνεται συμφυρμός του κρατικού με το δημόσιο». Δηλαδή, άλλο κρατικό, άλλο δημόσιο. Δεν μας εξηγεί όμως τη διαφορά για να καταλάβουμε και μεις.

Πέρα από το κρυφτούλι που παίζουν κάποιοι με τις λέξεις υπάρχει ένα σοβαρό ερώτημα: να επιτραπούν κερδοσκοπικά πανεπιστήμια ή όχι;

Γίνεται συχνά λόγος για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια της Ευρώπης αλλά δεν αναφέρει κανείς αν είναι κερδοσκοπικά ή όχι. Ας μας ενημερώσει κάποιος. Στην Αμερική πάντως η συντριπτική πλειοψηφία των ιδιωτικών πανεπιστημίων, μεταξύ των οποίων και όλα τα γνωστά, είναι μη-κερδοσκοπικά. Όμως τα κερδοσκοπικά δεν απαγορεύονται. Το μεγαλύτερο κερδοσκοπικό πανεπιστήμιο, University of Phoenix, που προσφέρει μαθήματα δια αποστάσεως, ανήκει στην εταιρεία Apollo Group. Το πανεπιστήμιο είναι διαπιστευμένο (accredited) και έχει 230,000 φοιτητές. Μιά άλλη εταιρεία είναι τα Corinthian Colleges, με 94 κολέγια στις ΗΠΑ και 34 στον Καναδά και κέρδη περίπου 1 δισ. δολλάρια (Πηγή: NEA Higher Education Journal, Fall 2006, p. 61. Υπάρχει και αναφορά σε άρθρο των NY Times, 25 Sep. 2005).

Το ερώτημα, στο οποίο δεν έχω βρει ικανοποιητική απάντηση ακόμα, είναι: γιατί στη «μαμά» του καπιταλισμού και της επιχειρηματικότητας δεν έχει επεκταθεί μέχρι τώρα το κερδοσκοπικό πανεπιστήμιο; Θα ήθελα πολύ να ακούσω τις απόψεις των (νεο)φιλελεύθερων πάνω σε αυτό το ερώτημα.

Στο δίλημμα «να επιτρέψουμε τα κερδοσκοπικά ή όχι» εγώ μάλλον θα έλεγα ναι. Η δική μου οπτική είναι: τίποτα δεν απαγορεύεται, αλλά όλα ελέγχονται και αξιολογούνται. Αν πραγματικά η ανώτατη εκπαίδευση δεν προσφέρεται για κερδοσκοπία, δεν θα ευδοκιμήσουν όπως και δεν ευδοκίμησαν στην Αμερική. Φυσικά, η Ελλάδα είναι άλλος πλανήτης, αλλά αν δημιουργηθούν παρενέργειες ας ληφθούν νομοθετικά μέτρα. Δεν χρειάζεται να υπάρχει απαγόρευση στο Σύνταγμα.

Advertisements