Το παρακάτω απόσπασμα- οι σημειώσεις με έντονα γράμματα δικές μου- προέρχεται απ’το 11ο Κεφάλαιο της πολυσέλιδης έκθεσης του ΕΛΙΑΜΕΠ, σημείο αναφοράς για την κατάσταση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην χώρα μας. Αν και το κεφάλαιο αυτό μιλάει για τις Σχολές Επιστημών Υγείας, νομίζω το σενάριο που αναφέρει (σε italics) αρμόζει σε αρκετά Τμήματα με αντιπαραγωγικά μέλη ΔΕΠ.

————————–

Μονιμότητα των μελών ΔΕΠ

Ένα μέλος ΔΕΠ συνήθως προσλαμβάνεται στο Πανεπιστήμιο στην βαθμίδα
του Λέκτορα. Μετά 3 έτη έχει το δικαίωμα να υποβάλλει αίτηση για να κριθεί για να
εξελιχθεί στην βαθμίδα του Επίκουρου Καθηγητή και τρία χρόνια αργότερα
μονιμοποιείται μετά από νέα κρίση. Θεωρητικά οι κρίσεις αυτές είναι ανοικτές και τα
μέλη ΔΕΠ που δεν έχουν παράγει ικανοποιητικό διδακτικό – κλινικό – ερευνητικό
έργο απομακρύνονται και μετατάσσονται στον ευρύτερο δημόσιο τομέα.
Στην πράξη είναι εξαιρετικά σπάνιες οι περιπτώσεις μη μονιμοποίησης. Μετά
τη μονιμοποίηση το μέλος ΔΕΠ θα παραμείνει στο Πανεπιστήμιο μέχρι να
συνταξιοδοτηθεί ακόμα και αν δεν παράγει τίποτα.
Εάν δεν το ζητήσει δεν θα
ξανακριθεί ποτέ. Στην χειρότερη περίπτωση δεν θα εξελιχθεί σε ανώτερη βαθμίδα, αν
και στην πράξη η μεγάλη πλειοψηφία εξελίσσεται στον βαθμό του αναπληρωτή
καθηγητή (τουλάχιστον).

————————————–

Πραγματική περίπτωση

Ο κ. Τάδε είναι μεσήλικας, έχει εκλεγεί σε θέση ΔΕΠ και έχει μονιμοποιηθεί
στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η μονιμοποίηση του κ. Τάδε έγινε
προ 15ετίας. Έκτοτε ο κ. Τάδε δεν έχει δημοσιεύσει ούτε μία εργασία σε έγκριτο (ή
μη έγκριτο) επιστημονικό περιοδικό και δεν έχει κάνει καμία ανακοίνωση σε
επιστημονικό συνέδριο ή εκδήλωση. Τα καθήκοντά του περιορίζονται σε 12 ώρες
διδασκαλίας ανά εκπαιδευτικό εξάμηνο, σε μάθημα ενός προκλινικού έτους. Ο κ.
Τάδε κάνει το ίδιο ακριβώς μάθημα, και λέει τα ίδια ακριβώς πράγματα από τις ίδιες
φθαρμένες διαφάνειες τα τελευταία 15 χρόνια. Όταν ο κ. Τάδε δεν έχει εκπαιδευτικές
υποχρεώσεις (=12 ώρες ανά εξάμηνο), δεν εμφανίζεται στην Ιατρική Σχολή. Ο
κ.Τάδε διατηρεί ιδιωτικό Ιατρείο στην συνοικία όπου μένει και στο οποίο βρίσκεται
τις εργάσιμες ώρες και ημέρες. Εάν διαιρέσουμε τις ετήσιες απολαβές του κ. Τάδε
από το Πανεπιστήμιο Αθηνών δια των ωρών διδασκαλίας (= 24 ετησίως) θα δούμε
ότι είναι από τους υψηλότερα αμειβόμενους εργαζόμενους Έλληνες πολίτες ανά ώρα
πραγματικής εργασίας.

• Ο κ. Τάδε δεν θα αξιολογηθεί ποτέ μέχρι να πάρει σύνταξη
• Ο κ. Τάδε θα κρατήσει την θέση για 12 ακόμα χρόνια, χωρίς να προσφέρει
τίποτα, ενώ την ίδια ώρα διαπρεπείς Έλληνες επιστήμονες της διασποράς θα
αναζητούν ματαίως θέσεις στο ελληνικό Πανεπιστήμιο.

————————————–

Η μονιμοποίηση εντός 6ετίας με μάλλον χαλαρά κριτήρια δεν ευνοεί την
ακαδημαϊκή απόδοση ενός μέλους ΔΕΠ, και δυστυχώς οδήγησε στην ύπαρξη
σημαντικού αριθμού «ανενεργών» μελών ΔΕΠ. Η εύκολη μονιμοποίηση δεν
λαμβάνει υπ’ όψη :

• τους φοιτητές που θα πρέπει να υποστούν αυτόν το διδάσκοντα
• τους άλλους, ικανότερους υποψηφίους που ενδεχομένως στερούνται μια θέση
στο Πανεπιστήμιο ή οδηγούνται σε μετανάστευση.
• ούτε το ίδιο το μονιμοποιηθέν μέλος ΔΕΠ γιατί μένει παγιδευμένο στο να
κάνει κάτι για το οποίο δεν είναι κατάλληλος και χάνει την ευκαιρία να βρει
μια άλλη θέση που του ταιριάζει.

Αυτή η νοοτροπία πρέπει να αλλάξει. Δεν μπορεί να μένει κάποιος έπ’ άπειρον στις κατώτερες βαθμίδες. Ή θα προαχθεί, ή θα αδειάσει τη θέση ώστε να δοθεί η ευκαιρία σε κάποιον άλλο.

Στο εξωτερικό υπάρχει ένας περιορισμένος χρόνος κατά τον οποίο κάποιος
μπορεί να μείνει σε κατώτερη μη μόνιμη θέση (συνήθως 5-6 χρόνια). Μετά ή
προάγεται και μονιμοποιείται (παίρνει “tenure”) ή φεύγει (πρακτική «up or out»
δηλαδή προαγωγή ή αποβολή). Αυτό έχει θεσπισθεί ήδη και στην Ελλάδα. Το
πρόβλημα είναι ότι οι μονιμοποιούμενοι δεν κρίνονται ουσιαστικά, και αυτό είναι
ευθύνη των Σχολών και όχι της Πολιτείας. Εάν ένα μέλος ΔΕΠ δεν μπορεί μέσα σε
εύλογο χρονικό διάστημα να συγκεντρώσει τα προσόντα για εξέλιξη στην επόμενη
βαθμίδα θα πρέπει να φεύγει από το πανεπιστήμιο και να μετατάσσεται στον
ευρύτερο δημόσιο τομέα. Η μονιμότητα δεν θα πρέπει να χορηγείται πριν τη βαθμίδα του αναπληρωτή καθηγητή Χρειάζεται ουσιαστική αξιοκρατία. Μια κοινωνία προοδεύει όταν βάζει τους κατάλληλους ανθρώπους στις κατάλληλες θέσεις, όχι όταν διατηρεί μη παραγωγικούς ανθρώπους στις θέσεις τους από οίκτο ή από κακώς εννοούμενη αλληλεγγύη. Υπάρχει σημαντικός αριθμός ικανών Ελλήνων επιστημόνων με εξειδικευμένες γνώσεις και διάθεση για προσφορά στο πανεπιστήμιο.

Advertisements