Το ζήτημα του πανεπιστημιακού ασύλου είναι ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα νεοελληνικού παραλογισμού (βλ. «απέραντο φρενοκομείο»). Έχω βαρεθεί να διαβάζω για αυτό και δεν πρόκειται να ξαναασχοληθώ. Θέλω μόνο να συνοψίσω και να αποτιμήσω τις απόψεις που έχουν κατατεθεί. Υπενθυμίζω ότι «άσυλο» είναι η απαγόρευση παρέμβασης της αστυνομίας ή άλλης δημόσιας δύναμης (π.χ. πυροσβεστική) στο χώρο του πανεπιστημίου και ότι πρόκειται για παγκόσμια πρωτοτυπία.

Άποψη 1: «Το πανεπιστημιακό άσυλο είναι ιερή, αδιαπραγμάτευτη δημοκρατική κατάκτηση και είναι απαραίτητο για τη διασφάλιση της ελεύθερης διακίνησης ιδεών και την απρόσκοπτη τέλεση της έρευνας και της διδασκαλίας χωρίς κρατικές παρεμβάσεις» (ΠΟΣΔΕΠ, φοιτητές, κ.ά.). Η άποψη αυτή είναι και η πιό παράλογη. Σε μιά δημοκρατική χώρα η ελεύθερη διακίνηση ιδεών είναι εγγυημένο δικαίωμα σε όλη την επικράτεια. Γιατί χρειάζεται ειδική ρύθμιση για τα πανεπιστήμια; Από την άλλη μεριά, μιά δικτατορία έτσι κι αλλιώς δε σέβεται τους νόμους. Πιστεύει κανείς ότι τα τανκς δεν θα έμπαιναν στο Πολυτεχνείο το 1973 αν υπήρχε ο νόμος περί ασύλου; Έχει δείξει καμιά διάθεση η αστυνομία για δίωξη ιδεών ή φρονημάτων τα τελευταία 30 χρόνια; Φαντάζεται κανείς τους αστυνομικούς να μπαίνουν σε μιά αίθουσα ή σε ένα εργαστήριο επειδή δεν τους αρέσει ο τρόπος διδασκαλίας ή η έρευνα που κάνει ένας καθηγητής; Και αν θέλει να συλλάβει έναν αντιφρονούντα, ας πούμε, δεν θα μπορούσε να το κάνει έξω από το πανεπιστήμιο; Η ακαδημαϊκή ελευθερία σήμερα δεν κινδυνεύει από την αστυνομία. Οι κίνδυνοι προέρχονται ΜΕΣΑ από το πανεπιστήμιο, είτε από καταληψίες φοιτητές είτε από κλίκες διδασκόντων που ασκούν τρομοκρατία σε άλλους υπό την επίφαση «δημοκρατικών» διαδικασιών.

Άποψη 2: «Να διατηρηθεί το άσυλο αλλά να περιέλθει η δικαιοδοσία για την άρση του στο πρυτανικό συμβούλιο» (επιτροπή Βερέμη, κ. Γιαννάκου, και άλλοι). Το σκεπτικό είναι ότι η τριμελής επιτροπή ασύλου δεν έχει συνέλθει ποτέ λόγω απουσίας του φοιτητικού εκπροσώπου κι έτσι δεν μπορεί να ληφθεί ομόφωνη απόφαση. Η πρόταση αυτή είναι ασφαλώς στη σωστή κατεύθυνση, όμως δεν προβλέπει τίποτε για έκτακτα περιστατικά. Αν γίνει κάτι στη μέση της νύχτας, θα περιμένει η αστυνομία να συνέλθει το πρυτανικό συμβούλιο;

Άποψη 3: Καμία αλλαγή δε χρειάζεται στο θεσμικό πλαίσιο. Απλά χρειάζεται να εφαρμοστεί ο νόμος που λέει: «Επέμβαση δημόσιας δύναμης χωρίς την άδεια του αρμόδιου οργάνου του ΑΕΙ επιτρέπεται μόνον εφ’ όσον διαπράττονται αυτόφωρα κακουργήματα ή αυτόφωρα εγκλήματα κατά της ζωής» (Π. Μανδραβέλης, Μ. Σταθόπουλος, …). Αυτό το αυτονόητο είπε και ο εισαγγελέας Θεσσαλονίκης κ. Φλωρίδης και όρμηξαν να τον φάνε, όχι μόνο φοιτητές, που θα μπορούσε να δικαιολογήσει κανείς ως μη ενημερωμένους, αλλά και ο δικηγορικός σύλλογος Θεσσσαλονίκης! Έχει ειπωθεί επίσης, και εύλογα, ότι το άσυλο είναι μιά βολική δικαιολογία της αστυνομίας για να μην κάνει τη δουλειά της (Γ. Μυλόπουλος). Στα τελευταία επεισόδια στο ΑΠΘ η αστυνομία δήλωσε ότι περίμενε από εισαγγελέα να τους πει ότι τελείται κακούργημα! Ήμαρτον! Δεν ξέρει η αστυνομία το νόμο; Δεν ξέρει από μόνη της τι είναι κακούργημα και τι δεν είναι; Έχουν δίκιο λοιπόν αυτοί που λένε να εφαρμοστεί ο νόμος, αλλά όταν ένας νόμος δεν έχει εφαρμοστεί για 25 χρόνια, δύσκολα θα γίνει αυτό, και ιδιαίτερα όταν πολλοί, και μάλιστα πρυτάνεις, διαφωνούν σε αυτό.

Άποψη 4: Να αναλάβει η ίδια η πανεπιστημιακή κοινότητα την περιφρούρηση του ασύλου (διάφοροι πρυτάνεις, το σημερινό Βήμα, κ.ά.). Εδώ τίθεται το ερώτημα, με ποιό τρόπο; Καλά στην επέτειο του πολυτεχνείου, αλλά τις άλλες μέρες; Θα κάνουν περιπολίες οι καθηγητές και οι φοιτητές; Και πως θα αντιμετωπίσουν τις βόμβες μολότωφ; Δεν είναι επικίνδυνο αυτό; Όταν πριν από μήνες φοιτητές προσπάθησαν να σταματήσουν άτομα που έκλεβαν υπολογιστές στο ΑΠΘ ένας φοιτητής κόντεψε να σκοτωθεί. Δεν είναι σοβαρή πρόταση αυτή.

Άποψη 5: Να καταργηθεί το άσυλο (Α. Καρκαγιάννης, Χ. Τσούκας, κ.ά.).

Η δική μου άποψη είναι η εξής:

α) Είναι απαραίτητο να δημιουργηθεί πανεπιστημιακή αστυνομία. Δε μπορεί ο χώρος του πανεπιστημίου να είναι μιά «άγρια δύση» όπου ο καθένας παίρνει το νόμο στα χέρια του. Κάποια μέλη της Π.Α. θα είναι φύλακες στα κτίρια. Κάποιοι θα κάνουν περιπολίες στο χώρο του πανεπιστημίου. Θα είναι η πρώτοι που θα επεμβαίνουν σε περιπτώσεις παρανομιών (όταν π.χ. φοιτητές κλειδώνουν τη Σύγκλητο ή ρίχνουν τούρτες σε πρυτάνεις).

β) Σήμερα δεν υπάρχει κανένας λόγος να απαγορεύεται η επέμβαση της αστυνομίας στο χώρο του πανεπιστημίου, και για αυτό το άσυλο θα μπορούσε κάλλιστα να καταργηθεί. Όμως, λόγω της ευαισθησίας που υπάρχει στο θέμα αυτό, θα μπορούσε να βρεθεί μια συμβιβαστική λύση. Να διατηρηθεί η απαγόρευση, όμως η άρση της απαγόρευσης όταν αυτή είναι απαραίτητη να μπορεί να γίνει στιγμιαία. Π.χ., με απλή τηλεφωνική κλήση της πανεπιστημιακής αστυνομίας.

Advertisements