Σύμφωνα με το νόμο, σε πανεπιστήμια που διοικούνται από Διοικούσα Επιτροπή (Δ.Ε.), τα εκλεκτορικά σώματα συγκροτούνται με πρόταση της Διοικούσας Επιτροπής από μέλη ΔΕΠ του ίδιου ή συναφούς γνωστικού αντικειμένου από όλα τα ΑΕΙ με απόφαση του Υπουργού Παιδείας. Σημειωτέον ότι η Δ.Ε. διορίζεται από την κυβέρνηση. Το ερώτημά μου είναι το εξής: όταν το Υπουργείο έχει την ευχέρεια να καθορίζει εκλεκτορικά σώματα, αυτό ανοίγει την πόρτα σε κομματικές σκοπιμότητες, μπορεί δηλαδή το κυβερνών κόμμα να προωθήσει δικούς του ανθρώπους σε ένα νεότευκτο πανεπιστήμιο για να το ελέγχει. Με ποιό θεσμικό τρόπο μπορεί να παρεμποδιστεί αυτό;

Για παράδειγμα, το παρακάτω αρχείο δείχνει τις επιλογές του Υπουργείου για 3 θέσεις ΔΕΠ στη σχολή Κοινωνικών Επιστημών του ΕΑΠ:

http://greekuniversityreform.org/eklektorikaEAP.pdf

Προφανώς, οι επιλογές έγιναν από τον Ειδικό Γραμματέα του Υπουργείου κ. Κυριαζή σε συνεννόηση με την Δ.Ε. του ΕΑΠ. Κάποιοι εκλέκτορες που επέλεξε το Υπουργείο μοιάζουν άσχετοι με το αντικείμενο. Π.χ. τι σχέση έχει η «ευρωπαϊκή πολιτική και ομάδες συμφερόντων» με την «πολιτιστική πολιτική και διοίκηση»; Με ποιο κριτήριο επιλέχθηκαν; Η παρουσία στα εκλεκτορικά σώματα γνωστών συμβούλων του πρωθυπουργού ή πολλών ατόμων από το Πα.Πει. (το πανεπιστήμιο από το οποίο προέρχεται ο κ. Κυριαζής) δημιουργεί υποψίες, ιδίως όταν η κυβέρνηση αυτή δεν έχει δώσει και πολλά δείγματα προσήλωσης στην αξιοκρατία.

Το άλλο σχετικό θέμα είναι ότι στην επιλογή εκλεκτόρων παίζουν ρόλο τα τυπικά προσόντα και όχι η πραγματική αξία. Έτσι φτάνουμε πολλές φορές στο φαινόμενο ο κρινόμενος να έχει πολύ περισσότερα προσόντα από τους κρίνοντες. Το πρόβλημα αυτό έγινε ίσως εντονότερο με την ρύθμιση του 1/3 εξωτερικών εκλεκτόρων, βλ. π.χ.. άρθρο Μουτσόπουλου-Τσούκα. Όμως το παραπάνω άρθρο δεν προτείνει λύση. Είναι εύκολο να λες «πάρτε τους καλύτερους» αλλά πώς ακριβώς θα γίνει αυτό υπό τις παρούσες συνθήκες, ιδίως όταν ένα τμήμα ΔΕΝ ΘΕΛΕΙ να πάρει τους καλύτερους; (δεν θυμάμαι ακριβώς τη διαδικασία επιλογής εκλεκτόρων στα ώριμα, αυτοδιοικούμενα πανεπιστήμια).

Επανερχόμαστε λοιπόν στο ζήτημα της αντικειμενικής αποτίμησης της αξίας ενός επιστήμονα, κάτι που δεν είναι εύκολη υπόθεση σε ενα περιβάλλον όπου «είσαι ό,τι δηλώσεις». Το να είναι κάποιος καθηγητής Α΄βαθμίδας σε ελληνικό πανεπιστήμιο σήμερα δεν αποτελεί δυστυχώς εχέγγυο αξίας (έχουμε δει πολλά παραδείγματα). Ο h index είναι μια καλή προσέγγιση στις θετικές επιστήμες, αλλά όχι στις ανθρωπιστικές. Δεν είναι πάντως αδύνατο να δημιουργηθούν τέτοιοι αντικειμενικοί δείκτες σε όλες τις επιστήμες (σημειώνω ότι η εταιρεία Αcademic Αnalytics έχει αναπτύξει έναν δείκτη παραγωγικότητας και για ανθρωπιστικές επιστήμες, που λαμβάνει υπόψη βιβλία κτλ). Σημειωτέον ότι είναι πιο εύκολο να αναπτύξεις δείκτες για ώριμους επιστήμονες παρά για νέους. Ίσως αυτοί οι δείκτες μας βοηθήσουν να φτάσουμε κάποτε σε μια κατάσταση στην οποία θα είναι πλέον αχρείαστοι.

About these ads