Τα νέα απ’τις ΗΠΑ δείχνουν πως η σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στην Έρευνα & Ανάπτυξη (Ε&A) είναι πλέον το επικρατές μοντέλο. Στις περισσότερες περιπτώσεις μεγάλα «εταιρικά εργαστήρια» (όπως τα γνωστά Bell Labs) τείνουν να εκλείψουν μιας που στα πανεπιστημιακά ινστιτούτα η ερευνητική εργασία είναι πιο αποτελεσματική (και οικονομική!), και οι επιχειρήσεις μένουν πιο ελεύθερες να προσηλωθούν στη βελτίωση και το marketing των τελικών προϊόντων/υπηρεσιών τους.
Τα ελληνικά ΑΕΙ/ΤΕΙ, με την χρόνια υποχρηματοδότησή τους, θα μπορούσαν να είναι στο μεταίχμιο μιας παρόμοιας διαδικασίας. Η ερώτηση είναι: λίγο πριν το 2008, έχει η Ελλάδα αποτελεσματική νομοθεσία για τις ιδιωτικές επιχειρήσεις (φερ’ ειπείν: φορολογικές διευκολύνσεις κι εκπτώσεις) που θα δεσμευθούν να επενδύσουν σεβαστά ποσά πάνω σε εργαστήρια ελληνικών πανεπιστημίων ή τεχνολογικών ιδρυμάτων;
Διάφορα ενδιαφέροντα σχόλια- σχετικά με αυτήν την εξέλιξη στις ΗΠΑ- θα βρείτε σε post του Slashdot.
Μ’άρεσε ο κυνικός διάλογος μεταξύ δύο (που μάλλον δεν χαίρονται με αυτές τις συμπράξεις):
-But .. but… but I thought universities were noble non-profit institutions, selflessly devoted to improving learning and acquiring knowledge?
-Yeah, I thought that, too. Our motto was: “publish or die”. Today that has been changed to “get funding or get fired”. :D
Δεκεμβρίου 17, 2007 σε 12:31 πμ
Οι δικές μου ερώτησεις: Γιατί υπάρχει αυτή η χρόνια υποχρηματοδότηση; Έχουνε μειωθεί οι εισφορές των φορολογούμενων; Έχουνε μειωθεί τα έσοδα του ελληνικού κράτους; Έχουνε αυξηθεί τα έξοδα του κράτους; Έχουνε προκύψει άλλες προτεραιότητες που χρειάζονται αναγκαστικά μεγαλύτερη χρηματοδότηση;
Δηλαδή δεχόμαστε ως de facto την δημόσια υποχρηματοδότηση χωρίς να κάνουμε τίποτα;
Δεκεμβρίου 17, 2007 σε 12:50 πμ
Χμμ, προφανώς η υποχρηματοδότηση υπάρχει γιατί οι εκάστοτε Κυβερνήσεις διοχετεύουν τα χρήματα σε άλλες προτεραιότητες (δημόσια έργα, υγεία, συντάξεις, κλπ) αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα τις στρατηγικές επενδύσεις σε Παιδεία και Ε&Α.
Είναι σίγουρα μια νοοτροπία που πρέπει ν’αλλάξει αν δεν θέλουμε να μείνουμε πίσω σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση.
Δεκεμβρίου 17, 2007 σε 1:00 πμ
Πρέπει να έχει αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των φοιτητών. Επίσης, έχουν ιδρυθεί πολλά πανεπιστήμια και τα λεφτά μοιράζονται σε περισσότερους.
Δεκεμβρίου 17, 2007 σε 1:22 πμ
@Μιχαηλίδης
Δυστυχώς, δεν έχουμε τα στοιχεία να κρίνουμε τι είναι ποιό κρίσιμο. Το σίγουρο είναι ότι οι στρατιωτικές μας επενδύσεις θέλουν πολύ αναδιάρθρωση. Για όσους έχουν κάνει φαντάροι, γνωρίζετε ότι η Ελλάδα είναι εντελώς υποανάπτυκτη στρατιωτικά (δηλαδή τα λεφτά που ξοδεύονται δεν δικαιολογούν την κατάσταση του στρατεύματος σήμερα). Όπως και αλλού, έτσι και εδώ λείπει η διοίκηση.
Δεν πρέπει όμως να κοιτάμε μόνο πως θα διαχειριστούμε τα έξοδα, αλλά και πως θα αυξήσουμε τα έσοδα.
Δεκεμβρίου 17, 2007 σε 3:01 πμ
@ Ioannis Brilakis:
Όταν μπορούμε να διαχειριστούμε τα έξοδα μας με έναν αποτελεσματικό τρόπο, τότε η κατάσταση θα βελτιωθεί αυτομάτως χωρίς καν να αυξήσουμε τα έσοδα μας. Θα υπάρχουνε περισσότερα κεφάλαια προς διάθεση, χωρίς να αυξήσουμε καμία φορολογία και χωρίς να “επαιτούμε” το ιδιωτικό κεφάλαιο για να συντηρηθούνε τα Ελληνικά Πανεπιστήμια.
Δεκεμβρίου 17, 2007 σε 3:58 πμ
Δηλ. άλλες χώρες πιο πλούσιες από εμάς θεωρούν πως δε θα τα καταφέρνουν στο μέλλον να διατηρήσουν υψηλό το επίπεδο και προσπαθούν να φέρουν με κάποιο σωστό τρόπο ιδιωτικά λεφτά, ενώ εμείς με αναγκαστικές υψηλές δαπάνες για την άμυνα για ευνόητους λόγους, μικρή χώρα χωρίς φυσικούς πόρους, δε χρειαζόμαστε ιδιωτικά κεφάλαια για τα πανεπιστήμια και θα τα βγάλουμε πέρα μόνο με τα λεφτά από τη φορολογία και τον περιορισμό των εξόδων μας. Τι να πω, μακάρι. Προσωπικά δεν το βλέπω ιδιαίτερα εφικτό.
Δεκεμβρίου 17, 2007 σε 7:24 πμ
“-Yeah, I thought that, too. Our motto was: “publish or die”. Today that has been changed to “get funding or get fired”.”
How very true!
Δεκεμβρίου 17, 2007 σε 9:33 πμ
Δυστυχώς! Δυστυχώς!
Δυστυχώς! στην Ελλάδα, απαγορεύεται το πανεπιστήμιο να πουλάει το ίδιο τα προϊόντα του εκτός και αν αυτά είναι… memorabilia δηλαδή t-shirts, στυλό, μπλούζες κλπ.
Αποτέλεσμα; Να αναγκάζονται ορισμένοι καλοί καθηγητές με ακαδημαϊκό έργο να βάζουν διάφορα project τους στα πλαίσια του ΝΑΤΟ!!! για να πάρουν όχι κέρδος αλλά μια τοσο δα μίζα που δεν είναι τίποτα μπροστά στο όφελος που αποκομίζει η ατλαντική συμμαχία.
Μια άλλη πιο light κατηγορία είναι αυτοί που συνεργάζονται με την Ε.Ε. αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις απλώς χρηματοδοτείται το έργο και δεν υπάρχει κέρδος.
Ένα παράδειγμα:
Τι στο καλό, μάγοι είναι στις ΗΠΑ και έχουν ΜΙΤ Press και εδώ δε μπορούμε να κάνουμε ένα οργανισμό Εκδόσεις ΑΠΘ που να τυπώνει εκτός από πανεπιστημιακές σημειώσεις της δεκαετίας του 1980 και κανένα βιβλίο της προκοπής;
Δεκεμβρίου 17, 2007 σε 10:48 πμ
@ Χημικός
Τα προγράμματα του ΝΑΤΟ δεν οφελούν σε τίποτα το ΝΑΤΟ. Πρόκειται κυρίως για προγράμματα ανταλλαγής επιστημόνων ή διοργάνωσης συνεδρίων. Φιλανθρωπικού χαρακτήρα είναι!
Στην Ελλάδα υπάρχουν και οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης υπό τη διεύθυνση του κ. Τραχανά που κάνουν εξαιρετική δουλειά.
Η σύνδεση αγοράς-πανεπιστημίων είναι το ζητούμενο σε πολλές χώρες του κόσμου. Αποτελεί δε καυτό θέμα συζήτησης στην ΕΕ. Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως είναι ότι η ίδια η αγορά τη εξαιρέσει ορισμένων περιπτώσεων, αποφεύγει σε μεγάλο βαθμό να χρηματοδοτήσει έρευνα. Η αντιστοίχηση μεταξύ Ευρώπης και Αμερικής στο συγκεκριμένο θέμα είναι άτοπη. Στις ΗΠΑ τα Bell Labs είχαν μεγάλη παράδοση και πολλοί διακεκριμένοι επιστήμονες εργάστηκαν σε αυτά. Στην Ευρώπη δεν ξέρω κανένα τέτοιο παράδειγμα, και ορισμένα εργαστήρια που υπήρξαν έχουν πλέον διαλυθεί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ICI που είχε ένα εξαιρετικό ερενητικό εργαστήριο στο Middlesbrough. Ξέρετε τι έχει απογίνει ο χώρος; Κατέληξε να γίνει λούνα παρκ!
Δεκεμβρίου 17, 2007 σε 1:11 μμ
Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης λέει (Δεκέμβριος 17, 2007 σε 12:50 π.μ.)
«Χμμ, προφανώς η υποχρηματοδότηση υπάρχει γιατί οι εκάστοτε Κυβερνήσεις διοχετεύουν τα χρήματα σε άλλες προτεραιότητες (δημόσια έργα, υγεία, συντάξεις, κλπ) αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα τις στρατηγικές επενδύσεις σε Παιδεία και Ε&Α.
Είναι σίγουρα μια νοοτροπία που πρέπει ν’αλλάξει αν δεν θέλουμε να μείνουμε πίσω σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση.»
************
Η υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης (και όχι μόνο) που υπάρχει, έχει άλλες βαθύτερες αιτίες και δεν είναι θέμα νοοτροπίας αλλά άμεσων «στρατιωτικών αναγκών» (επιβεβλημένων άνωθεν).
Στα δημόσια έργα (που φαίνονται) ίσως να δόθηκε κάποια προτεραιότητα. Όμως, καμία κυβέρνηση δεν έδωσε προτεραιότητα στους τομείς υγεία, συντάξεις, παιδεία κλπ. (γι’ αυτό και πάσχουν οι τομείς αυτοί).
Η μεγάλη πληγή αυτής της χώρας ήταν οι αμυντικές δαπάνες. Η αντιπαράθεσή μας με την Τουρκία ήταν η μοίρα μας. Αν είχε αποφευχθεί η χούντα το 1967 δεν ξέρω αν θα είχαμε την ίδια επιβάρυνση σε αμυντικές δαπάνες. Η αλήθεια είναι (και υπάρχουν πολλά δημοσιεύματα στο παρελθόν) ότι από το 1974 ως σήμερα ξοδέψαμε συνολικά περισσότερα από 1 ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες. Αν κοιτάξει κανείς τα στοιχεία σε διάφορες πηγές θα διαπιστώσει ότι η Ελλάδα από τη δεκαετία του 1980 ξόδευε κατά μέσο όρο περίπου 5% του ΑΕΠ ετησίως τη στιγμή που οι άλλες Ευρωπαϊκές χώρες ξόδευαν λιγότερο από τα μισά (βλ. τον πίνακα στο link: http://www.nato.int/docu/pr/2003/table3.pdf).
Άλλες πηγές είναι:
1. Υπ. Εθ. Άμυνας –Αμυντικές δαπάνες 2001-2003 – Ευρώπη: http://www.mod.mil.gr/Pages/MainAnalysisPage3.asp?HyperLinkID=3&MainLinkID=41&SubLinkID=42
2. ΝΑΤΟ – Στατιστικά – Αμυντικές δαπάνες και στρατιωτικό προσωπικό: http://www.nato.int/docu/review/2004/issue1/greek/statistics.html
3. SIPRI – Stockholm International Peace Research Institute- military expenditure database: http://www.sipri.org/contents/milap/milex/mex_database1.html
4. Skopia@gr : Ελληνικός Στρατός και Θητεία: Άρθρο (http://ellinikos-stratos.com/arthra/dapanes.asp)
Υπάρχει μελέτη του ΝΑΤΟ (που δυστυχώς δεν μπόρεσα να τη βρώ) στην οποία γίνεται σύγκριση των αμυντικών δαπανών κατά χώρα με ανάλυση κατά α) μαχητικό εξοπλισμό (αεροπλάνα κλπ.), β) μηχανισμούς υποστήριξης, γ) μισθοδοσίες κλπ έξοδα διατήρησης προσωπικού, δ) επενδύσεις σε τεχνολογία και ε) διάφορα άλλα. Από τις συγκρίσεις των χωρών είναι εμφανές ότι οι ισχυρές χώρες με μεγάλες αμυντικές δαπάνες επενδύουν πολύ μεγάλο μέρος σε τεχνολογία (αν θυμάμαι καλά πάνω από 20%) και λιγότερο στη διατήρηση προσωπικού ενώ την ίδια στιγμή η Ελλάδα εμφανίζεται να επενδύει ελάχιστα σε τεχνολογία και πολύ μεγάλο μέρος για τη διατήρηση προσωπικού (ακόμα και η Τουρκία επενδύει πολύ περισσότερα σε τεχνολογία). Αυτό σημαίνει ότι ο στρατός που διατηρεί δεν είναι και ποιοτικά συγκρίσιμος με άλλους στρατούς.
Η διατήρηση ενός τόσο μεγάλου στρατεύματος εξυπηρετεί βέβαια και το πρόβλημα της ανεργίας αλλά το κόστος είναι τεράστιο και αντιπαραγωγικό. Είναι αξιοσημείωτο ότι στην Ελλάδα ο στρατός και το πολιτικό προσωπικό αντιστοιχεί στο 5% του εργατικού δυναμικού της χώρας ενώ στις άλλες Ευρωπαϊκές χώρες το ποσοστό είναι γύρω στο 1%. Μετά το 1990 που κατέρρευσε το Σοβιετικό μοντέλο όλες οι χώρες μείωσαν το στρατό (και τους πολιτικούς υπαλλήλους) περίπου στο μισό ενώ η Ελλάδα μόνο κατά 10% (βλ. τον πίνακα στο link: http://www.nato.int/docu/review/2004/issue1/graphics/contents/i1_st2_gr.gif)
Δυστυχώς δεν είναι εύκολο να αποδεσμευτούν κονδύλια από την άμυνα και να πάνε σε άλλους τομείς και γι’ αυτό ας συμβιβαστούμε με την ιδέα ότι θα μείνουμε πίσω (που ούτως ή άλλως είμαστε).
Δεκεμβρίου 17, 2007 σε 6:30 μμ
@Μπατίκας
Συμφωνώ μαζί σου, το management μας λείπει στα έξοδα. Να μην ξεχνάμε όμως και το management στα έσοδα (π.χ. φοροδιαφυγή).
Δεκεμβρίου 17, 2007 σε 8:25 μμ
@Ioannis Brilakis:
Και εγώ συμφωνών μαζί σου, σαφέστατα να μην ξεχνάμε και το management στα έσοδα, πχ κακοδιαχείρηση ταμείων, το σκάνδαλο με την JP Morgan, φοροδιαφυγή, κτλ.
Δεκεμβρίου 18, 2007 σε 10:09 πμ
“Δηλαδή δεχόμαστε ως de facto την δημόσια υποχρηματοδότηση χωρίς να κάνουμε τίποτα;”
Διαβάζω πολλά από τα κείμενά σου και με έχει συγκινήσει ο αγνός σου επαναστατικός ιδεαλισμός. Ελπίζω η Ισπανία να σου κάνει καλό και να δεις πως λειτουργεί μια λίγο καλύτερα οργανωμένη χώρα. Εν τω μεταξύ, για την ερώτησή σου: Φυσικά και κάνουμε. Ψηφίζουμε. Και με την ψήφο μας δείχνουμε ότι ΔΕΝ βάζουμε τη χρηματοδότηση της παιδείας ως προτεραιότητα — αν ήταν πρώτη στις ανησυχίες των πολιτών η παιδεία, έστω και για ψηφοθηρικούς λόγους κάποιο κόμμα εξουσίας θα την έκανε σημαία.
Δεκεμβρίου 18, 2007 σε 5:02 μμ
@ Ανώνυμος:
Δεν διεκδικώ δάφνες επαναστατισμού, αλλά σε ευχαριστώ για την προσοχή που δίνεις στα κείμενα μου, αλλά και που ενδιαφέρεσαι για το καλό μου. Όντως, εδώ στην Ισπανία μου κάνει καλό να βλέπω αυθόρμητες διαμαρτυρίες στους δρόμους της βαρκελώνης από “απλούς” ανθρώπους (και όχι αναγκαστικά μόνο από συνδικαλιστές και πολιτικάντηδες) επειδή ολόκληρες περιοχές δεν είχανε ρεύμα λόγω ενός ατυχήματος. Όπως επίσης μου κάνει καλό που την επόμενη ακριβώς μέρα η εταιρεία ρεύματος ανακοίνωσε ότι θα προσφέρει αποζημίωση, την οποία και πήραμε.
Εγώ από την άλλη χαίρομαι που είσαι ένας ενεργός πολίτης αυτής της δημοκρατίας και κάθε 3 ή 4 χρόνια ψηφίζεις. Θα ξανασχοληθείς μετά από 4 χρόνια τώρα. Το έκανες το καθήκον σου για αυτή την τετραετία. Επίσης χαίρομαι που οι άλλοι και συγκεκριμένα τα κόμματα εξουσίας καθορίζουνε το τι είναι προτεραιότητα για εσένα. Είναι αυτό που λέμε, δείγμα σκεπτόμενου ανθρώπου.
Δεκεμβρίου 18, 2007 σε 8:24 μμ
Να ρε να πάρει… :|
Kάτι τέτοιο [εδώ μετάφραση Google] δεν θα δούμε ποτέ στην Ελλάδα;
Το press release μιλάει για μια γερμανική πραγματικότητα: έξι τοπικές επιχειρήσεις και ο Δήμος του Ουλμ που εδρεύει το πανεπιστήμιο της περιοχής να συμπράττουν για την «προικοδότηση» μιας εντεταλμένης Έδρας σ’ένα ασύνηθες γνωστικό αντικείμενο για πέντε χρόνια. Τελικό ποσό της δωρεάς: €500000.
Το θέμα των επιχορηγούμενων Εδρών έχει απασχολήσει και στο παρελθόν το GUR. Η ελληνική νομοθεσία παρά ταύτα ΔΕΝ προβλέπει τις εντεταλμένες Έδρες, afaik.
Δεκεμβρίου 19, 2007 σε 12:57 πμ
Η Ελληνική νομοθεσία δεν προβλέπει εντεταλμένες έδρες στα Ελληνικά πανεπιστήμια. Το ΥΠΕΞ όμως και αρκετοί ιδιώτες χρηματοδοτούν εντεταλμές έδρες σε αρκετά ξένα πανεπιστήμια!
Δεκεμβρίου 19, 2007 σε 10:05 πμ
@Μπατίκας:
Δε με ξέρεις, και δεν ξέρεις τι κάνω μεταξύ εκλογών… Αλλά το γεγονός είναι ότι ο πολύς κόσμος κάνει αυτό που λες. Και το κάνει ενσυνείδητα, δεν είναι ότι δεν έχει αφορμές ή πληροφόρηση για κάποια προβλήματα.
Δεκεμβρίου 19, 2007 σε 9:23 μμ
AAT,
τα σχόλια που εμπεριέχουν συνδέσμους πάνε αυτόματα για μετριασμό απ’το spam filter μας. Ο Θέμης όμως φρόντισε.
Ενδιαφέρουσα η τεκμηριωμένη τοποθέτησή σας. Ειλικρινά δεν περίμενα τόσα πεταμένα κονδύλια στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Δεκεμβρίου 20, 2007 σε 12:39 πμ
“Όπως επίσης μου κάνει καλό που την επόμενη ακριβώς μέρα η εταιρεία ρεύματος ανακοίνωσε ότι θα προσφέρει αποζημίωση, την οποία και πήραμε.
”
Όντως αυτό θα πει οργανωμένο κράτος, και δύναμη των πολιτών. Σύγκρινέ το με τις ελληνικές διαδηλώσεις. Άσκηση για το σπίτι: Που είναι η διαφορά; όσο για πανεπιστήμια: Δοκίμασε ντε να προτείνεις καμμια κατάληψη διαρκείας!